الملا فتح الله الكاشاني
173
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
آدمىام مثل شما يعنى از جنس ملك و جن كه شما سخن ايشانرا در نيابيد و فهم نكنيد و به چيزى شما را دعوة نميكنم كه گوش از آن كراهت داشته باشد و طبع از آن تنفر بلكه مضمون دعوت من اينست كه يُوحى إِلَيَّ وحى كرده مىشود بسوى من اينكه أَنَّما إِلهُكُمْ جز اين نيست كه خداى شما إِلهٌ واحِدٌ خداى يگانه است كه هيچ شريكى نيست او را فَاسْتَقِيمُوا پس استقامت نمائيد و راست بايستيد در توجه إِلَيْهِ بسوى او يعنى بر توحيد و اخلاص طاعت يك جهت شويد وَ اسْتَغْفِرُوهُ و آمرزش طلبيد از او از سوء عقيده كه شركست با از گناهان كه بعد از اسلام كنيد وَ وَيْلٌ و سختى عذاب لِلْمُشْرِكِينَ مر شرك آرندگان است . الَّذِينَ آنان كه لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ نمى دهند زكات را بجهة بخل و عدم شفقت به بندگان كه از اعظم رذايلست وَ هُمْ و حال آنكه ايشان بِالْآخِرَةِ بسراى ديگر يعنى از بعث و نشور و حساب و قيامت هُمْ كافِرُونَ ايشانند ناگرويدگان اين آية صريحا دالست بر وجوب زكات بر كافر ليكن اداى آن در حالت كفر صحيح نيست زيرا كه منافى اخلاص است و بعضى از اهل تفسير معنى آيه بر اينوجه تقرير كردهاند كه كفار اعتقاد ندارند بزكوة دادن و اعتراف به آن نميكنند يا آنكه بر كلمهء توحيد كه زكات نفس است تكلم نمينمايند و بعد از وعيد ايشان مرهم وعده را بر جراحت حرمان اميدواران نهاده فرمود كه . إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا بدرستيكه آنان كه ايمان آوردهاند وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و كردند كارهاى شايسته و ستوده لَهُمْ أَجْرٌ مر ايشانراست مزدى بر ايمان و اعمال صالحه غَيْرُ مَمْنُونٍ كه منت نهاده نشود يعنى مر ايشان را بر آن اجر منت ننهند زيرا كه منت فرع تفضل است و اجر عمل بر سبيل وجوب و در اكثر تفاسير ممنون بمعنى مقطوع است يعنى مزدى نابريده و ناكاسته كه هرگز منقطع نشود و فنا نپذيرد آنگه بجهة توبيخ كفار ميفرمايد كه . قُلْ بگو ايمحمد مر كافرانرا أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ آيا شما كافر ميشويد اين كلام بر سبيل تعجب است يعنى چگونه و بچه وجه كافر ميشويد بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ بآنكسى كه بيافريد زمين را فِي يَوْمَيْنِ در دو روز كه يكشنبه و دوشنبه بود مرويست كه روز يكشنبه اصل زمين را آفريد و در روز دوشنبه آن را منبسط ساخت و در اكثر تفاسير مذكور است كه مراد مقدار روز است يا دو نوبة كه در هر نوبت آنچه ميخواست باسرع وجهى آفريد و بر هر تقدير ميفرمايد كه اى محمد بكفار بگوى كه چگونه كافر ميشويد به كسى كه