بعذابى سخت‌تر از آنچه در آن بودند از عذاب دنيا پس بيان تخاصم اهل دوزخ و ماجراى ايشان مىكند . وَ إِذْ يَتَحاجُّونَ و ياد كن ايمحمد وقتى كه مخاصمت كنند دوزخيان فِي النَّارِ در آتش دوزخ و زبان بمجادله بگشايند فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ پس گويند ضعيفان و زبونان قوم لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مر آنانرا كه سركش بودند يعنى تابع مر متبوع را گويد إِنَّا بدرستى كه ما كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً بوديم مر شما را پيروان و فرمان برداران در آنچه ما را دعوت ميكرديد از شرك و تكذيب يعنى سبب دخول ما در دوزخ امتثال امر شما بود و چون بر متبوعان لازم است كه از تابعان خود دفع اذيت كنند فَهَلْ أَنْتُمْ پس آيا هستيد شما مُغْنُونَ عَنَّا دفع كنندگان و بردارندگان از ما نَصِيباً مِنَ النَّارِ بهرهء از آتش يعنى ميتوانيد كه چيزى از عذاب ما كم كنيد . قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا گويند آنان كه سركشان بودند در جواب ايشان كه إِنَّا كُلٌّ فِيها يعنى ما و شما در آتش دوزخيم پس چگونه از شما دفع عذاب كنيم اگر ما را قوة دفع عذاب بودى از نفسهاى خود دفع عذاب ميكرديم إِنَّ اللَّهَ بدرستى كه خداى قَدْ حَكَمَ حكم كرده است بَيْنَ الْعِبادِ ميان بندگان خود و هر يك را به جائى كه سزاوار اوست فرود آورده پس رفع آن عذاب متصور نباشد . وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ و گويند آنان كه در دوزخ باشند از متبوع و تابع بعد از نوميدى از اخلاص و رفع عذاب از يكدگر لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ مر خازنان دوزخ را يعنى ملائكه كه موكل ايشان باشند كه از براى ما ادْعُوا رَبَّكُمْ بخوانيد پروردگار خود را يُخَفِّفْ عَنَّا تا سبك گرداند ما را يَوْماً به مقدار روزى از روزهاى دنيا مِنَ الْعَذابِ از عذاب چيزيرا تا اندك استراحت كنيم و چون خزنهء جهنم كلام ايشان بشنوند . قالُوا گويند بر وجه توبيخ و الزام حجت أَ وَ لَمْ تَكُ آيا نبود در دنيا كه تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ آمدند بشما پيغمبران فرستاده شده بر شما بِالْبَيِّناتِ بحجتهاى روشن و دليلهاى هويدا بر نبوت و توحيد قالُوا بَلى گويند آرى آمدند و اظهار دعوت كردند و معجزات روشن نمودند لكن ما تكذيب ايشان كرديم و فرمان ايشان نبرديم قالُوا گويند خازنان بر وجه نوميد گردانيدن ايشان از اجابت دعا كه فَادْعُوا پس بخوانيد خدايرا و از او تخفيف عذاب كنيد كه ما رخصت نداريم كه از براى شما دعا كنيم پس اهل دوزخ اگرچه دانسته باشند كه دعاى ايشان موجب تخفيف عذاب نيست اما بجهة عدم طاقت بر آتش فرياد برآورند و زارى كنند وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ و نيست دعاى ناگرويدگان