الملا فتح الله الكاشاني
160
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
كه اهل دوزخاند إِلَّا فِي ضَلالٍ مگر در ضياع و بطلان و عدم اجابة بعد از آن خبر ميدهد از نصرت دادن رسولان و مؤمنان از كافران و ميگويد . إِنَّا لَنَنْصُرُ بدرستى كه ما يارى ميدهيم رُسُلَنا پيغمبران خود را وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه گرويدهاند فِي الْحَياةِ الدُّنْيا در زندگانى دنيا و آن حجج بينه است و غالب شدن در محاربه بحسب مقتضى حكمت و مصلحت و بالطاف و تاييد و تقوية قلب و هلاكت عدد بانتقام كشيدن از قتلهء ايشان همچنانكه بقتل يحيى پيغمبر هفتاد هزار كس كشته شدند وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ و يارى دهيم ايشان را در روزى كه قايم شوند گواهان يعنى روز قيامت اقامهء شهادت كنند بر بطلان كافران و از براى حقيت اهل ايمان و آنها انبيا باشند و ملائكه و مؤمنان و نزد مجاهد حفظهاند كه گواهى دهند از براى رسولان بتبليغ و بر كفار به تكذيب و گويند مراد گواهى دادن پيغمبرانست كه اداى شهادت نمايند براى اطاعت مؤمنان و بر كفر مشركان و يا مراد امت سيد انبياست صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه بر عناد و انكار اهل شرك و كفر گواهى دهند . يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ در روز كه سود ندهد ستمكاران را مَعْذِرَتُهُمْ عذر آوردن ايشان چه عذر آوردن ايشان به حيز قبول نميرسد وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ و مر ايشانراست لعنت كه دوريست از رحمت خدا وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ و مر ايشانراست سراى بد يعنى جهنم كه ابعد دركه است و بعد از آن در بيان نصرت موسى و قوم او ميفرمايد . وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى و بدرستى كه داديم موسى بن عمران را الْهُدى راه نمودن به آنچه بدان راه يافته شوند در دين از معجزات و تورية و احكام شرايع وَ أَوْرَثْنا و ميراث داديم پس از موسى بَنِي إِسْرائِيلَ فرزندان يعقوب را كه از توابع موسى بودند يعنى باقى گذاشتيم در ميان ايشان الْكِتابَ تورية را كه جامع ادله واضحه بود بر وحدت و معرفت صفات حضرت عزت و مشتمل بر احكام شريعت . هُدىً به جهت راه حق نمودن وَ ذِكْرى و پند دادن لِأُولِي الْأَلْبابِ مر خداوندان عقول خالصه را چه ايشان بسيار منتفع ميگشتند نه غير ايشان و چون نصرت متفرع است بر تحمل اذيت و بليه و مشقت از اينجهت حضرت رسالت را خطاب مىكند كه . فَاصْبِرْ پس صبر كن از آزار كفار قريش همچنانكه موسى بر ايذاء و آزار كفار فرعون شكيبائى مينمود إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ بدرستى كه وعدهء خدا بنصرت پيغمبران و اهلاك دشمنان حَقٌّ درست و راستست و تخلف از آن ممكن نه و بقضيهء موسى و فرعون استشهاد اين معنى نماى وَ اسْتَغْفِرْ و طلب آمرزش كن از خدا