الملا فتح الله الكاشاني

32

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

علامت عقوبت چيزى مشاهده نكنند و گويند نزد رؤيت ايشان كلمهء حجرا محجورا كه نزد لقاى عدو و شدت نازله ميگويند وَ قَدِمْنا و قصد كنيم إِلى ما عَمِلُوا بسوى آنچه كردند كافران مِنْ عَمَلٍ از كردارى كه در صورت نيكو نمايد چون صلهء رحم و مهمان دارى و اطعام گرسنگان و اكرام يتيمان و فرياد رسى مظلومان و امثال آن فَجَعَلْناهُ پس گردانيديم آن عمل را هَباءً مَنْثُوراً مانند ذره‌هاى پراكنده در هوا يا غبار متفرق يا خاكستر بر باد داده يعنى ثوابى بر آن مرتب نسازيم زيرا كه شرط قبول اعمال ايمان است و اين از ايشان مفقود است و اعمال مؤمنان چون كه مقارن شرط واقع شده كه ايمانست البته به محل عز قبول رسد كما قال أَصْحابُ الْجَنَّةِ ياران بهشت و مجاوران آن يَوْمَئِذٍ در آن روز يعنى قيامت خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا بهترند از روى قرارگاه يعنى مساكن ايشان بمراتب از منازل كافران بهتر باشد كه در دنيا داشتند وَ أَحْسَنُ مَقِيلًا و نيكوتر از روى مكان و استراحت و آرام گرفتن يعنى جائى كه آنجا آيند براى استرواح بارواح و تمتع از ايشان - و در حديث آمده كه روز قيامت به نيم روز نرسيده باشد كه اهل بهشت قيلوله كنند يعنى آرام گيرند در بهشت و اهل دوزخ در دوزخ وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّماءُ و ياد كن روزى را كه شكافته شود آسمان‌ها بِالْغَمامِ بسبب ابرى سفيد كه بالاى هفت طبقهء آسمانست و غلظة آن برابر همه سماوات و او گران تر است از همهء آسمان و حق تعالى امروز آن را بقدرت كاملهء خود نگاه داشته چون قيامت رسد آن را بر آسمان افكند بهر آسمان كه رسد آن آسمان شكافته گردد وَ نُزِّلَ الْمَلائِكَةُ و فرو فرستاده شوند فرشتگانى كه در آن غمام باشند با صحيفهاى اعمال بندگان تَنْزِيلًا فرو فرستادنى تا روى زمين بفرشتگان پر گردد از ابن عباس مرويست كه آسمان دنيا شكافته گردد و اهل آن از آن نازل شوند و ايشان اكثر از اهل زمين باشند از جن و انس و همچنين آسمان دوم و سوم تا بهفتم منشق شود و اهالى هر يك از آن كه اكثر از اهل زمين باشند نزول كنند و در موضح آورده كه ملائكه آسمان هفت صف شده بگرد عالم درآيند الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ پادشاهى در آن روز الْحَقُّ لِلرَّحْمنِ ثابتست مر خداى بخشاينده را چه مدعيان آن در آن روز به آن در دعوى مالكيت در بندند و همهء پادشاهى ملوك باطل گردد و به غير از پادشاهى او هيچ پادشاهى باقى نماند و گويند ملك بر سه قسمست ملك عظمت و آن مخصوص است بحقتعالى و ملك ديانت و آن بتمليك او سبحانه است و ملك جبرية و آن بغلبيت دست ميدهد و همه از او سبحانه است وَ كانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرِينَ و باشد آن روز روزى بر