قرآنست و زجاجه قلب مؤمن و مشكوة فم او و شجرهء مباركه شجرهء وحى يكاد زيتها يضىء نزديكست كه حجج قرآن متضح شود و اگرچه خوانده نشود نور على نور يعنى قرآن نوريست با ساير ادله كه قبل از اوست پس مؤمن كسب نور قرآن كرده با ساير انوار كتب سابقه كه آن اعتقاد اصول دين است و تصديق جميع كتب و يا نور معرفة الهى است يعنى چراغ معرفة در زجاجهء دل عارف و مشكوة سينهء او افروخته از بركت زيت تلقين شجرهء وجود مبارك محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه نه شرقيست و نه غربيست بلكه مكيست و مكه ناف عالم است و از فراگرفتن عارف اسرار الهى را از تعليم سيد ابرار نور على نور معلوم توان كرد و جمعى ديگر از مفسران برآنند كه اين مثليست از براى نور محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پس مشكوة صدر آن حضرت و زجاجه قلب او و مصباح او نبوتست و متوقد است اين مصباح از شجرهء مباركه يعنى شجرهء نبوت كه آن ابراهيم خليل است كه جد آن حضرتست نزديكست كه نور محمدى مبين شود از براى مردمان و اگرچه به آن تكلم ننمايند همچنانكه زيت كه نزديكست كه روشن شود و اگرچه آتش به آن نرسد و يا مشكوة ابراهيم است و زجاجهء اسمعيل و مصباح محمد همچنانكه در موضع ديگر او را سراج خوانده كه سراجا منيرا و شجرهء مباركة اشارت بابراهيم است اگرچه اكثر انبيا از صلب او بيرون آمده‌اند نزديكست كه محاسن و اخلاق محمدى و محامد خصال احمدى ظاهر گردد بر مردمان قبل از آنكه وحى بوى فرود آيد نور على نور يعنى آنحضرت پيغمبر است از نسل پيغمبر و نزد ضحاك مشكوة عبد المطلب است و زجاجه عبد اللّه و مصباح حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه نه شرقيست و نه غربى بلكه مكى است و مكه در وسط دنيا - و از امام رضا عليه السّلام منقولست كه فرمود مائيم مشكوة كه در او مصباح است و مصباح محمد است راه مينمايد خدا بولاية ما هر كرا دوستدار ماست - و از امام محمد باقر عليه السّلام مرويستكه فرمود مراد بمشكاة نور عليست در صدر محمد و المصباح فى زجاجة صدر عليست كه تعليم داد او را علوم و معارف بر تو قدمن شجرة مباركة كه نور علمست لا شرقية و لا غربية به اين معنى كه نه يهوديه است و نه نصرانيه و يكاد زيتها يضىء و لو لم تمسسه نار به اين معنيست كه نزديكست كه عالمى از آل محمد متكلم شود بعلم پيش از آنكه از او سؤال كنند نور على نور يعنى امام مؤيد بنور علم و حكمة در عقب امام ديگر از آل محمد و همچنين از آدم تا آنكه قيامت قايم شود پس اينگروه اوصيااند كه حق سبحانه ايشان را خلفاى خود گردانيده در زمين خود و حجج خود ساخت بر خلقان خود كه در هيچ عصرى زمين از ايشان خالى نيست بتحقيق اينجمله آنست كه شجرهء مباركه دوحه نقى و رضوان و عترت و هدى و ايمان است اصل دين نبوتست و فرع آن امامة و اغصان آن تنزيل و اوراق آن تاويل و خدم آن جبرئيل و ميكائيل و باقى وجوه در اين آيه حواله بمنهج