كند كه از طرف أو يا ديگرى حج انجام دهد . ( 100 ) : كسى را كه در ترك بعضي از اعمال حج ، يا در بجا آوردن صحيح آن معذور باشد ، نمىتوان نايب گرفت . بلكه اكتفا كردن به عمل معذور هم محل اشكال است . ولى اگر در بجا آوردن كارهائى كه بر محرم حرام است ، معذور باشد نيابت گرفتن چنين شخصي جايز است ، مثل اين كه ناچار است زير سايه بان برود . ( 101 ) : هر گاه نايب در حجة الاسلام ، پس از احرام ودخول حرم بميرد ، از منوب عنه كفايت مىكند ، وذمه أو برئ مىشود . واگر پس از احرام ، در غير حرم فوت كند ، يا در حرم بدون احرام بميرد ، كافى نيست . ودر غير حجة الاسلام محل اشكال است . ( 102 ) : اگر أجير بعد از محرم شدن ، در حرم بميرد ، تمام اجرت را مستحق خواهد شد . چون از حج منوب عنه كفايت مىكند . وچنانچه در غير حال احرام ، وغير حرم فوت كند ، فقط اجرت متعارف مقدماتى را كه انجام داده ، مستحق مىباشد . اگر چه بعيد نيست مستحق تمام اجرت تعيين شده ، باشد . ( 103 ) : چنان چه براي حج بلدي ، أجير شده ، ودر اجاره راه بخصوصى تعيين نشده باشد ، أجير مخير است از هر راهى كه