الملا فتح الله الكاشاني
26
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
حواريان را كه اصحاب تو بودند أَنْ آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي آنكه ايمان آوريد به من و بفرستاده من كه عيسى است قالُوا آمَنَّا وَ اشْهَدْ بِأَنَّنا مُسْلِمُونَ گفتند ايشان كه ايمان آورديم ما و تو گواه باش به آنكه ما گردن نهادگانيم فرمان تو را باخلاص . إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ ياد كن وقتى كه گفتند حواريان . يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ اى عيسى بن مريم هيچ ميتواند پروردگار تو أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ آنكه فرو فرستد بر ما خوانى از آسمان اين كلام را بعد از استحكام معرفت گفتند و گويند مراد ايشان از استطاعت بر وجهى بود كه حكمت و اراده الهى مقتضى آن باشد پس بر وجه استحكام معرفت گفته باشند يعنى آيا اراده و حكمت پروردگار تو تقاضا مىكند كه مائده از آسمان بر ما انزال نمايد قالَ گفت عيسى در جواب ايشان كه اتَّقُوا اللَّهَ بترسيد از خدا و مثل اين سؤالها مكنيد إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ اگر هستيد شما باور دارندگان بر كمال قدرت او را و صحت نبوت مرا . قالُوا گفتند بر وجه معذرت در اين سؤال كه ما در قدرت كامله او سبحانه شك نداريم و ليكن نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْها وَ تَطْمَئِنَّ قُلُوبُنا وَ نَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنا ميخواهيم كه بخوريم طعامى را از آن مائده و آرام گيرد دلهاى ما و يقين بر يقين بيفزايد بر كمال قدرت او يعنى مشاهده را باستدلال جمع كنيم وَ نَكُونَ عَلَيْها مِنَ الشَّاهِدِينَ و باشيم بر آن مائده از گواهان وقتى كه از ما گواهى طلبى مرويست كه حواريان طلب مائده كردند عيسى عليه السّلام گفت سى روز روزه داريد آنگاه از خدا بطلبيد آنچه ميخواهيد چون سى روز روزه داشتند عيسى پشمينه در پوشيد و روى توجه به قبله دعا كرد چنان كه حق تعالى از آن خبر ميدهد . قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ گفت عيسى بن مريم بعد از اذن از حق تعالى اللَّهُمَّ اى بار خدايا نقل است كه هر كه گويد اللهمّ خدا را به همه نامها خوانده باشد و لهذا وقتى كه عيسى بطلب مائده رفت حق تعالى را بدين كلمه خواند و گفت رَبَّنا اى پروردگار ما أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ فرو فرست بر ما خوانى از آسمان تَكُونُ لَنا عِيداً كه باشد آن خوان ما را عيدى يعنى در روز نزول آن عيدى كه هر سال چون آن روز در رسد تعظيم آن كنيم و آنست كه زندانيان در آن روز آزاد كنند و كودكانرا از مكتب خلاص كنند و اهل صنايع دست از كار خود بكشند القصه عيسى عليه السّلام گفت مائده بر ما نازل ساز تا عيدى بود آن روز لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا مر اول ما كه اهل زمانند و آخر ما كه از پس ما آيند يا معنى آنست كه اول و آخر از آن خوان بهره يابند و نزول مائده در روز يكشنبه بود از اينجهت است كه نصارى آن را عيد