الملا فتح الله الكاشاني
18
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
احرام اين عمل كردى وى نزد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و صورت حال بعرض رسانيد اين آيه آمد كه . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى گروه گروندگان لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ هر آينه ميآزمايد خدا شما را يعنى با شما معامله آزمايندگان مىكند بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ به چيزى از صيد در وقت احرام شما تا ظاهر شود بر عالميان كه كدام از شما مرتكب صيد مىشود و كدام انقياد حكم الهى نموده از آن مجتنب مىشود تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ صفة شىء است يعنى چيزيرا از صيد كه ميرسد بدان دستهاى شما وَ رِماحُكُمْ و تيرهاى شما و اين آزمايش اينست كه لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخافُهُ تا بداند يعنى متميز سازد خدا آنكس را كه از عقاب وى ميترسد به جهت قوت ايمان او بِالْغَيْبِ در حالت غيب عقاب خداى تعالى از او يعنى با آنكه عقاب الهى را مشاهده نميكند اما به جهت قوت ايمان كه دارد از آن خائف باشد فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ پس هر كه از حد در گذرد و شكار كند پس از اين آزمايش بصيد فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ پس مر او راست عذابى دردناك . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى كسانى كه ايمان آوردهايد لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ مكشيد شكارى را كه وحشى است نه انسى و حال آنكه شما احرام گيرندگان باشيد به حج يا عمره وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً و هر كه بكشد آن صيد را از شما در حالتى كه عمد كننده باشد آن را يعنى داند كه محرم است و قتل صيد بر او حرام مراد أبو اليسر است كه در عام الحديبيه عمدا گورخر را بكشت پس متعمدا اشاره به اوست و اگر نه هر محرمى كه صيد بكشد بعمد يا خطاء فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ پس بر او واجبست جزاى مانند آن چيزى باشد كه كشته است يعنى فدا دهد مانند آن صيد مِنَ النَّعَمِ از چهارپايان يعنى شتر و گاو و گوسفند يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ حكم كنند به او دو خداوند عدل مِنْكُمْ از اهل ملت شما يعنى دو مرد مؤمن كه عادل باشند بگويند كه مماثل كشته شد از نعم كدام ميتواند بود مانند گوسفندى كه مماثل آهو است هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ در حالتى كه آن جزا قربانى باشد كه رسيده باشد بكعبه يعنى بحرم برند و آنجا ذبح كنند أَوْ كَفَّارَةٌ طَعامُ مَساكِينَ يا واجب است بر او كفارتى كه بپوشد و رفع كند گناه آن را و آن كفّاره طعام دادن درويشانست بر تفصيلى كه در كتب فقه مذكور است أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً يا بر آن طعام و مساوى آن از روى روزه داشتن يعنى بازاى هر مسكينى روزه بدارد پس بر او واجبست يكى از اين سه چيز لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ تا بچشد گرانى و سختى