الملا فتح الله الكاشاني
19
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
كار خود را چون آن مزيت شدت تكليف است به جهت خروج او از طاعت عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ در گذشت و عفو كرد خدا از آنچه گذشته است كه محرم قتل صيد ميكرده در جاهليت يعنى صيدى كه محرم قبل از حكم بحرمت كرد عقوبتى بر او نيست يا از آنچه اين نوبت ابو اليسر كرد وَ مَنْ عادَ و هر كه بازگردد به مثل اين عمل فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ پس انتقام كشد خداى تعالى از او و كفاره تلافى آن نكند وَ اللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقامٍ و خداى تعالى غالب است در حكم خود خداوند انتقام بر كسى كه اصرار مىكند در معصيت . أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ حلال كرده شد بر شما صيد دريا كه در غير آب زندگانى نكند خواه محل باشد و يا محرم مراد ماهى تازه است وَ طَعامُهُ و نيز حلال شده بر شما طعام دريا و آن ماهى شور است كه ذخيره كنند براى خوردن يعنى ماهى تازه و شور بر همه شما حلالست مَتاعاً لَكُمْ وَ لِلسَّيَّارَةِ جهة برخوردار ساختن مر شما را و مر كاروان شما را كه غذا كرده توشه سازند وَ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ و حرام كرده شد بر شما صيد بيابان كه هر حيوانى است كه در بيرون دريا بيضه نهد و جوجه آورد و اگرچه در بعضى اوقات در آب زندگانى كند و اين حرمت ثابت است ما دُمْتُمْ حُرُماً مادام كه باشند احرام گرفتگان وَ اتَّقُوا اللَّهَ و بترسيد از خدا الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ آن خدائى كه بسوى او جمع خواهيد شد بعد از موت و بعد از ذكر حرمت حرم بيان بيت الحرام و شهر الحرام مىكند بقوله . جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ گردانيد خداى تعالى كعبه را كه بيت الحرام و خانه محترمست قِياماً لِلنَّاسِ آن چيزى كه قايم است به آن امور مردمان در دين بواسطه آنكه قيام حج و مناسك بدوست و در دنيا به جهت آنكه ايمنى از قتل و غارت در اوست وَ الشَّهْرَ الْحَرامَ و گردانيد ماه حرام را نيز رابطه قوام مهمات مردمان يعنى كارهاى حج در او سازند و آن ماه ذو الحجه است كه معظم مناسك حج در او گذراند يا مراد جميع اشهر حرم است كه مردمان در آن از قتل و غارت ايمناند و آن چهار ماهست سه در پى يكديگر و آن ذو القعده و ذو الحجه و محرم يكى منفرد و آن رجبست و تسميه مكه بحرم آنست كه هر كه پناه دهد به او محترم و مكرم گردد و كسى او را نرنجاند اگرچه قاتل پدر و برادر او باشد و سباع و طيور يكديگر را نيازارند و اين از آيات كعبه معظمه است وَ الْهَدْيَ وَ الْقَلائِدَ و نيز گردانيد قربانى را و نيز حيواناتى كه ذوات القلايدند سبب قيام مردمان چه مساكين بدان منتفع ميشوند ذلِكَ آنچه مذكور شد از امر بحفظ حرمت حرام و