أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

66

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سورة الجمعة مدنيّة و هى احدى عشرة اية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الجمعة ( 62 ) : آيات 1 تا 2 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ( 1 ) هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ ( 2 ) مكّى است بقول ابن عبّاس و ضحّاك ، و بنزديك ديگران مدنى است و پانزده « 1 » آيت است « 2 » از رسول خداى ( ص ) روايت است كه : هر كه اين سوره بخواند وى را بعدد هر كه بجمعه حاضر آيد و بعدد هر كه نيايد ده حسنه بنويسند . از صادق عليه السّلام روايت است كه « 3 » لازم است هر مؤمنى را كه در شب آدينه سورهء جمعه [ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ ] بخواند و در نماز پيشين سورة الجمعة و سورة المنافقين بخواند چون چنين كند عمل كرده باشد به عمل رسول خداى ، و ثواب وى بر خداى تعالى بهشت باشد و حوران و غلمان و آنچه بهشتيان را وعده داده است . در قرآن گاهى فرمود [ سبّح ] بلفظ ماضى و گاهى [ يسبّح ] بلفظ مستقبل و اين اشارت است بدوام تنزيه و تقديس وى در ماضى و مستقبل قديم تعالى و تقدّس بيان آن مىكند كه در آسمان و زمين هيچ چيز نيست الّا كه در تسبيح خداوند و آفريدگار خويش است چنان كه فرمود « و إن من شىء الّا يسبّح بحمده » ميگويد كه : خداى را تسبيح كند هر آنچه در آسمانها و در زمين است آن خداى را كه پادشاهى بزرگوار

--> ( 1 ) - در نسخ اين تفسير : « پانزده ؟ ؟ ؟ » . ( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و صد و هشتاد كلمه است و نهصد و بيست حرف است » . ( 3 ) - اين روايت در تفسير ابو الفتوح ( ره ) نيست ليكن در مجمع البيان و منهج الصادقين هست .