أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
6
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
عايشه بود . گفت : يا رسول اللّه شوهر من أوس مرا بخواست و من جوان بودم و مال داشتم اكنون چون پير شدم و مال من بخورد مرا ظهار كرد آنگه پشيمان گشت ؛ يا رسول اللّه هيچ تدبيرى هست اين كار ما را ؟ - رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : تو بر وى حرام شدى ، گفت : يا رسول اللّه وى پدر فرزندان منست و دوستترين مردمانست بر من ، گفت : اگر چه چنين است تو بر وى حرامى ، خوله گفت : أشكو الى اللّه فاقتى و وحدتى : با خدا از درويشى و تنهائى خود شكايت ميكنم و از طول صحبت با وى و آنكه او پدر فرزندان منست ، رسول گفت : تو به ظاهر شرع بر وى حرامى و خداى تعالى در باب تو چيزى نفرستاده است و باشد كه بفرستد و هر گاه كه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفتى تو بر وى حرامى ، او گفتى : أشكو الى اللّه فاقتى و شدّة حالى ، اللّهم أنزل على لسان نبيّك ما فيه خلاصى و راحتى ، بار خدايا فرو فرست بر زبان پيغمبر خود آنچه راحت و خلاص من در آن باشد اين ميگفت و عايشه سر رسول خداى مىشست يك نيمه شسته بود « 1 » كه خداى تعالى براى تسلّى آن زن را آيتى فرستاد و بيان حكم ظهار كرد و چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از شنيدن وحى فارغ گشت كس فرستاد شوهرش را بخواند أوس بن الصامت و آيات بر وى خواند چون بشنيد عايشه گفت : تبارك الّذى وسع سمعه الاصوات ؛ متعالى است آن خداى كه هيچ آوازى بر وى پوشيده نشود زنى در كنج خانهء آوازى داد كه ما بعضى شنيديم و بعضى نشنيديم بر خداى تعالى هيچ از آن پوشيده نشد آنگه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم أوس را گفت : توانى تا بردهء آزاد كنى ؟ - گفت : يا رسول اللّه مال من اندك است و برده گران است ، گفت : توانى تا دو ماه پيوسته روزه دارى ؟ - گفت : يا رسول اللّه اگر من در روزى يك يا دو بار چيزى نخورم ضعيف شوم و چشمم تاريك گردد ؟ - گفت : توانى تا شصت مسكين را طعام دهى ؟ - گفت : لا و اللّه يا رسول اللّه مگر تو مرا بر آن يارى دهى ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : ترا يارى دهم بپانزده صاع و دعا كنم تا خداى تعالى ترا بركت دهد ، آنگه بفرمود : تا پانزده صاع بوى دادند و كار ايشان فراهم آورد « 2 » .
--> ( 1 ) - بايد دانست كه اين مطلب در تفسير ابو الفتوح ( ره ) تا حدّى مبسوطتر ذكر شده است و مصنّف ( ره ) بيانات ابو الفتوح ( ره ) را مانند ساير مطالب تلخيص كرده است فراجع ان شئت . ( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « فراهم آمد » .