أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

461

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

اصل درخت سدرة المنتهى ، طول او از مشرق تا به مغرب ، هر كه از وى بخورد هرگز تشنه نشود ، و هر كه وضو سازد به آن هرگز اشعث و أغبر « 1 » نگردد ، أمّت من بر آن ازدحام كنند و انبوهى نمايند چون چهارپايان تشنه بر سر آب « 2 » ؛ فريشتگان جمعى را از آنجا برانند و دور گردانند چنان كه أشتر گرگن « 3 » را از ميان اشتران ؛ من گويم كه ؛ أمّت من‌اند فريشتگان گويند : تو نميدانى كه ايشان بعد از وفات تو چه أحداث كردند ؟ ! و چه بدعتها نهادند ! ؟ « 4 » ساقى اين آب علىّ بن ابى طالب باشد دوستان خود را آب ميدهد وى با يازده فرزند خود و دشمنان را تشنه بدوزخ ميفرستند . دليل بر اين [ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً ] يعنى سيّد ايشان علىّ بن أبى طالب ايشان را آبى پاك و پاك كننده دهد از حوض كوثر ؛ و علىّ بن الحسين زين العابدين گفته است « 5 » : لنحن على الحوض ذوّاده * نذود و يسعد و راده و ما فاز من فاز الّابنا * و ما خاب من حبّنا زاده و من سرّنا نال منّا السّرور * و من ساءنا ساء ميلاده و من كان غاصبنا حقّنا * فيوم القيامة ميعاده حقّ سبحانه و تعالى ميگويد : اى محمّد ما ترا و أهل البيت ترا حوضى چنين و جوئى آب در بهشت برين صفت داده‌ايم و در عقب تو و نسل تو كثرتى و بسيارئى نهاده‌ايم شكر كن مر خدايرا و نماز كن نماز عيد و قربان كن بر عقب نماز . أنس مالك گفت : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در بدايت اسلام اوّل نحر كردى آنگه نماز كردى ؛ خداى تعالى گفت : اوّل نماز كن

--> ( 1 ) - اشعث يعنى ژوليده موى و أغبر يعنى غبار آلود . ( 2 ) - طالب تفصيل بتفسير أبو الفتوح ( ره ) رجوع كند . ( 3 ) - « گرگن » بدون ياء مخفّف « گرگين » است بياء كه بمعنى جربدار است . ( 4 ) - پوشيده نماناد كه : أبو المحاسن ( ره ) در اين مورد مضمون چند روايت را گرفته و با هم خلط و مزج كرده و عبارت متن را ترتيب داده است ؛ طالب تفصيل بتفسير ابو الفتوح ( ره ) رجوع كند . ( 5 ) - در سابق تحقيقى نسبت بحوض كوثر از قاضى شوشترى ( ره ) نقل كرديم هر كه طالب باشد رجوع كند بتفسير سورهء دهر .