أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

455

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سورة الماعون مكّيّة و هى سبع ايات بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الماعون ( 107 ) : آيات 1 تا 7 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ أَ رَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ( 1 ) فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ ( 2 ) وَ لا يَحُضُّ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ ( 3 ) فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ ( 4 ) الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ ( 5 ) الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ ( 6 ) وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ ( 7 ) سورهء ماعون اين سوره مكّى است بقول ابن عبّاس و مدنى بقول ضحّاك ؛ و هفت آيت است « 1 » . از محمّد باقر عليه السّلام روايتست كه : هر كه اين سوره در نماز بخواند خداى تعالى نماز و روزهء وى قبول كند و حساب نكند ويرا به آنچه در دنيا بوده باشد « 2 » . مقاتل گفت : مراد به اين شخص كه در اين سوره ذكر او كرده شد وليد مغيره است ، ابن جريج گفت : آيات در ابو سفيان است كه وى هر هفته اشترى بكشتى چون يتيمى بيامدى و از وى طعام خواستى او را بعصا بزدى ؛ خداى تعالى اين سوره فرستاد و گفت : هيچ ميشناسى و ميدانى آنكسى را كه وى قيامت و حساب و جزا را بدروغ ميدارد و بعث را انكار مىكند كه او كيست ؟ ! اگر نميدانى بدان كه : او آنكسى است كه يتيم را ميراند بعنف ، و زجر مىكند و با وى درشتى « 3 » مىنمايد ، و أهل خود را و كسان

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « در عدد كوفيان و بصريان و شش در عدد مكّيان و مدنيان ؛ كوفيان و بصريان [ يُراؤُنَ ] را آيتى شمرند و باقيان نشمرند ؛ و بيست و پنج كلمت است ، و صد و بيست و پنج حرف » . ( 2 ) - اين روايت در تفسير ابو الفتوح ( ره ) نيست و بجاى آن روايتى ديگر از أبىّ بن كعب نقل شده ليكن در تفاسير ديگر شيعه نقل شده و عبارت منهج الصّادقين اين است : « عمرو بن ثابت از أبو جعفر ( ع ) نقل كرده كه : هر كه [ أَ رَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ] را قرائت كند در فرائض و نوافل ؛ حقّ تعالى نماز و روزهء وى را قبول فرمايد و آنچه در دنيا از او صادر شده حساب ننمايد » . ( 3 ) - در نسخهء قديم : « دشمنى » .