خداى تعالى ميفرمايد رسول را خاصّ و امّت وى را عامّ كه : اى محمّد بخوان نام خداى تو يعنى در ابتداى خواندن نام خداى بر ؛ آن خداى كه بيافريد جملهء خلايق را بر عموم و خاصّه آدمى را كه نيكوترين و شريفترين خلايق است از خونهاى بسته يعنى هر يكى را كه آفريد از علقهء آفريد ؛ بخوان و نام خداى بر برخواندن كه خداى تو بزرگواريست كه خلق را از عدم بوجود آورد و انواع نعم ايشانرا كرامت كرد آن خداى كه بياموخت آدمى را نوشتن بقلم و بيان كردن بسبب او ؛ و گفته‌اند : اوّلين كسى كه چيزى نوشت إدريس بود و گفته‌اند : آدم بود ، ابن عبّاس گفت : رسول را گفتم : يا رسول اللّه شايد كه آنچه از تو ميشنوم از احاديث بنويسم تا فراموش نشود ؟ - گفت : روا باشد ؛ فانّ اللّه علّم بالقلم . قتاده گفت : قلم از خداى تعالى نعمتى است كه اگر نه قلم بودى همانا دين و ملك استقامت نگرفتى و عيش صالح نبودى « 1 » . بياموخت آدمى را آنچه وى ندانست و نقل كرد ويرا از ظلمت جهل با نور علم . گفتند : مراد به [ انسان ] آدم است ، بيانه : « وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها » ، و گفتند : رسول ماست لقوله تعالى : « عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ » . [ سوره العلق ( 96 ) : آيات 6 تا 19 ] كَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى ( 6 ) أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى ( 7 ) إِنَّ إِلى رَبِّكَ الرُّجْعى ( 8 ) أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى ( 9 ) عَبْداً إِذا صَلَّى ( 10 ) أَ رَأَيْتَ إِنْ كانَ عَلَى الْهُدى ( 11 ) أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوى ( 12 ) أَ رَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ( 13 ) أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى ( 14 ) كَلاَّ لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ( 15 ) ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ ( 16 ) فَلْيَدْعُ نادِيَهُ ( 17 ) سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ ( 18 ) كَلاَّ لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ ( 19 )

--> ( 1 ) - راجع بفوائد و محاسن قلم بيانات غرّائى در سابق ياد شده است فراجع ان شئت گويا در ذيل « ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ » است .