سورة الّليل مكّيّة و هى احدى و عشرون آية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الليل ( 92 ) : آيات 1 تا 4 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى ( 1 ) وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى ( 2 ) وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى ( 3 ) إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى ( 4 ) سورهء الليل اين سوره مكّى است ، و بيست و يك آيت است « 1 » . رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : هر كه اين سوره بخواند خداى تعالى روز قيامت ويرا چندان ثواب بدهد كه راضى گردد ، [ و او را از سختى عافيت دهد و دشوارى بر وى آسان كند ] « 2 » . بحقّ شب چون بپوشد بتاريكى خود روشنائى روز را ، و بحقّ روز چون ظاهر شود و روشن گردد چون تاريكى زايل شود ، و بحرمت آن صانعى قادر كه بيافريد نرى و مادهء را يعنى آدم و حوّا كه سعى شما و كار شما پراكنده و مختلف است بهرى را سعى در آنست كه خود را نجات دهد ؛ و بهرى را در آن كه خود را هلاك كند ، بعضى در كار دنيا و بعضى در كار آخرت ؛ چنان كه رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : النّاس رجلان فمبتاع نفسه فمعتقها و بايع نفسه فموبقها ؛ مردم دو نوع‌اند : يكى - آنست كه خود را بخرد و آزاد كند . ديگر - آنست كه خود را بفروشد و هلاك كند .

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و هفتاد و يك كلمه است ، و سيصد و دو حرف است » . طبرسى ( ره ) در مجمع البيان گفته : « سورة و الليل مكّيّة احدى و عشرون آية بالاجماع » مولى فتح اللّه ( ره ) در منهج الصادقين گفته : « سورة اللّيل مكّيست و بيست و يك آيت است باتفاق علماء » پس عبارت « بيست و دو آيت است » كه در بعضى نسخ است يقينا غلط است . ( 2 ) - در غالب نسخ اين تفسير بجاى عبارت ميان دو قلّاب اين عبارت است « و عاقبت او نيكو گرداند و دشوارى بر وى آسان كند » . طبرسى ( ره ) در مجمع البيان گفته : « فضلها ؛ أبىّ بن كعب عن النبيّ ( ص ) قال : من قرأها أعطاه اللّه حتّى يرضي و عافاه من العسر و سهّل له اليسر » .