أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

280

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

چنان بيند كه در آب غرق مىشود [ ناشطات ] . عبد اللّه عبّاس گفت : جانهاى مؤمنان است كه ميرود بنشاط [ ناشط ] آن را گويند كه از جائى به جائى رود [ سابحات ] امير المؤمنين على عليه السّلام گفت كه : جانهاى مؤمنان است كه فريشتگان به هوا مىبرند بمانند كسى كه سباحت كند . كلبى گفت كه : جان مؤمنان را از تن همچنان بيرون آرند كه مرد شناوگر را از آب ، برفق بيرون مىآرد ساعتى رها مىكند تا مىآسايد و ساعتى مىآرد . عبد اللّه مسعود گفت كه : [ سابقات ] جانهاى مؤمنان است كه سابق مىشود ببهشت . مقاتل گفت : فريشتگانند كه جانهاى مؤمنان ببهشت مىبرند و گفته‌اند كه : مراد به [ نازعات ] اسبان غازيانند كه در وقت رفتن سر خود در عنان ميكشند كشيدنى تمام از براى درازى گردن ايشان [ ناشطات ] روندگان از سراى اسلام بسراى كفر از براى جهاد [ سابحات ] همه روز روندگان در راه [ سابقات ] بر يكديگر پيشىگيرندگان در رفتن [ مدبّرات ] انديشه‌كنندگان در كار ظفر و غلبه بر دشمن . [ سوره النازعات ( 79 ) : آيات 6 تا 14 ] يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ ( 6 ) تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ ( 7 ) قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ واجِفَةٌ ( 8 ) أَبْصارُها خاشِعَةٌ ( 9 ) يَقُولُونَ أَ إِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحافِرَةِ ( 10 ) أَ إِذا كُنَّا عِظاماً نَخِرَةً ( 11 ) قالُوا تِلْكَ إِذاً كَرَّةٌ خاسِرَةٌ ( 12 ) فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ ( 13 ) فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ ( 14 ) حقّ سبحانه و تعالى ميگويد : سوگند به اين فريشتگان كه ذكر ايشان كرده شد كه شما را برانگيزند و زنده گردانند تا هر كس را به آنچه كرده باشد جزا دهند در روزى كه بجنبد زمين جنبان در آن حال كه رديف وى بود و در عقب وى زلزلهء در عقب آينده اوّلين را . مفسّران گفتند : [ راجفه ] نفخهء اوّل است و [ رادفه ] نفخهء دوّم و ميان اين نفخه و دوّم چهل سال باشد . قتاده گفت : اين دو صيحه است باوّلين زمين و كوهها در جنبش آيند و هر چه در دنيا باشد از حيوانات همه بميرند ، و بصيحهء دوّم همه را زنده گردانند . أبىّ بن كعب روايت كرد كه چون ربعى از شب بگذشتى رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم برخاستى و آواز دادى : يا أيّها النّاس اذكر و اللّه ، جاءت الراجفة