[ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 16 تا 19 ] لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ ( 16 ) إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ ( 17 ) فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ ( 18 ) ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ ( 19 ) چون وحى بپيغمبر آمدى از غايت حرص و ولعى كه وى را بودى بر قرائت قرآن و حفظ و فهم معانى آن ؛ زبان در دهان جنبانيدى و به خواندن و حفظ آن مسارعت نمودى از ترس آنكه نبادا « 1 » كه فراموش شود خداى تعالى وى را فرمود كه : خاموش باش و گوش فرادار تا جبرئيل تمام بر تو خواند و تعجيل مكن چنان كه در آيتى ديگر فرمود « وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ » و روا باشد كه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين فعل نكرده باشد و اين نهى از بهر آن باشد تا نكند چنان كه گفت : « وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ » * و معلوم است كه هرگز رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم طاعت كافران و منافقان نداشت ؛ ميگويد : اى محمّد زبان خود را مرنجان و مجنبان به خواندن قرآن از بهر آن تا بتعجيل فراگيرى مادام تا جبرئيل عليه السّلام ميخواند مخوان و از نسيان و فراموشكارى مترس كه بر ماست جمع كردن قرآن در سينهء تو و روان كردن قرآن بر زبان تو ؛ پس چون ما قرآن بخوانيم يعنى جبرئيل عليه السّلام تو متابعت خواندن او كن و در پرسيدن معانى و مشكلات قرآن در ميانه تعجيل منماى كه بر ماست بيان كردن مشكلات و معانى قرآن و بيان حلال و حرام آن . آيت را دليل است بر آنكه جمع قرآن رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كرد در آخر عمر بقول جبرئيل عليه السّلام فى قوله : إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ ، براى آنكه نتوان خواند الّا مجموع و مؤلّف و مرتّب را ، و دليل است بر آنكه تفسير قرآن بنصّ رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بايد لقوله : [ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ ] آنگه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را ردع كرد از عادتى كه او را بود از تعجيل خواندن و فرمود بتأنّى و آهستگى خواندن بر قوم وى تا در دل ايشان قرار گيرد . [ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 20 تا 25 ] كَلاَّ بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ ( 20 ) وَ تَذَرُونَ الْآخِرَةَ ( 21 ) وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ ( 22 ) إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ( 23 ) وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ ( 24 ) تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ ( 25 )

--> ( 1 ) - در غالب نسخ به همين صورت متن ( بنون ) ليكن فقط در يك نسخه : « مبادا » ( بميم ) .