هر كه او از خداى تعالى بترسد در اداء فرايض او را راه خروج نمايد از عقاب روز قيامت ، و روزى دهد وى را ثواب از آنجا كه گمان نبرد . صادق عليه السّلام گفت : فى قوله [ وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ ] بركت دهد وى را بر آنچه داده باشد . ابو ذرّ غفارى گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : در كتاب خداى آيتى هست كه اگر مردم بدان كار كنند ايشان را كفايت باشد ؛ آنگه اين آيت بخواند و تكرار ميكرد . در خبر است كه مردى بنزديك عمر آمد و گفت : مرا عملى ده ، وى را گفت : قرآن ميدانى ؟ - گفت : نه ، گفت : برو قرآن بياموز ، آنگه بيا تا ترا عملى دهم كه ما عمل جز به قرآن دانان ندهيم ، آن مرد برفت بدين طمع و قرآن آموخت چون به اين آيت رسيد [ وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ ] از عمل طمع ببريد و با پيش عمر نرفت تا وقتى كه عمر وى را ديد گفت : چه كردى ؟ قرآن آموختى ؟ - گفت : آموختم ، گفت : بيا تا ترا عملى بدهم ، گفت : نخواهم ، گفت : چرا ؟ - گفت : زيرا كه به قرآن از عمل مستغنى شدم ، گفت : چگونه ؟ - گفت : آيتى در قرآن مرا پيش آمد كه مرا از تو و غير تو مستغنى كرد و هى قوله : [ وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ ] . [ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً ] و هر كه بر خداى تعالى اعتماد كند و توكّل بر كرم و عنايت وى كند خداى تعالى وى را بس باشد كه در كنف حمايت و حرز رعايت خودش آرد . عبد اللّه عبّاس گفت : از رسول خداى شنيدم كه : هر كه او استغفار بسيار كند خداى تعالى وى را از غمها بيرون آرد ، و از هر تنگى ويرا فرج دهد ، و روزى دهد ويرا از آنجا كه گمان نبرد ، و هر كه بر خداى تعالى توكّل كند و بر آن استوار باشد و دلش ساكن بود به او در هست و نيست « 1 » خداى تعالى ويرا كفايت كند در كارها . بدرستى كه خداى تعالى برسد به آنچه خواهد از كار خود و هيچ چيز وى را مانع نتواند شد .

--> ( 1 ) - كذا در نسخ اين تفسير و همچنين در نسخ خطى تفسير ابو الفتوح ( ره ) ليكن در نسخهء چاپى آن ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 346 ؛ س 25 ) : « در همت و نيت » .