رفعت منزلت و علوّ رتبت ؛ و اصل اين آنست كه دو معاهد و هم سوگند در جاهليّت چون خواستندى « 1 » كه عقد صفا و عهد وفا مؤكّد كنند كمانها بياوردندى « 2 » و به يكديگر باز نهادندى « 3 » يعنى ما متظاهريم و متعاونيم هر يكى از ما حمايت صاحبش خواهد كردن [ أَوْ أَدْنى ] قيل بل أدنى ؛ بلكه نزديك‌تر . و بعضى از محقّقان گفتند : براى آن [ أو ] گفت كه آنجا حدّى محصور و محقّق نبود « 4 » [ فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ] جبرئيل عليه السّلام وحى كرد بمحمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آنچه خداى تعالى بجبرئيل وحى كرد و درو هيچ خيانت و زيادت و نقصان نكرد سعيد بن جبير گفت : وحى اين بود [ أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى ] ( تا آخر سوره ) ؛ و بعضى گفتند : وحى آن بود كه او را گفت : بهشت حرام است بر پيغمبران تا تو اندر شوى ؛ و بر اوصيا تا وصىّ تو اندر شود ؛ و بر امّتان تا امّت تو اندر شوند . ابو الحسين النورى « 5 » را پرسيدند از اين آيت ؛ گفت : اين كه داند ؟ كه :

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « خواستند » و بياوردند » و « باز نهادند » . ( 2 ) - در بعضى نسخ : « خواستند » و بياوردند » و « باز نهادند » . ( 3 ) - در بعضى نسخ : « خواستند » و بياوردند » و « باز نهادند » . ( 4 ) - بايد دانست كه ابو الفتوح ( ره ) در تفسير خود در ذيل اين چند آيه بيانات تا حدّى مبسوطترى دارد ؛ هر كه طالب بسط و تفصيل بيش از اين باشد از مراجعه به آن تفسير غفلت نكند . ( 5 ) - فيروز آبادى در قاموس گفته : « نور بلدة ببخارى منها الحافظان أبو موسى عمران و الحسن بن علىّ النوريّان و أمّا ابو الحسين النورىّ الواعظ فلنور كان يظهر فى وعظه » و زيبدى نسبت بابو الحسين نورى گفته : « و اسمه احمد بن محمّد و هو مشهور مات سنة 295 و يشتبه به أبو الحسين النورىّ احمد بن محمّد بن ادريس روى عن ابان بن جعفر و عنه ابو الحسين النعيمى ذكر الامير قال الحافظ : و هو غير الواعظ » ابن الاثير در اللباب فى تهذيب الانساب بعد از ذكر دو نفر تحت عنوان « نورى » گفته : « و امّا أبو الحسين احمد بن محمّد الصوفى المعروف بالنورىّ و جماعة من أهل العراق ينسبون هذه النسبة قال السمعانى : و لا أدرى الى أىّ شىء نسبوا غير أنّ أيا الحسين قيل له النورىّ لحسن وجهه » نگارنده گويد : طالب ترجمهء او بطور تفصيل و تحقيق رجوع كند بانساب سمعانى ( ورق 560 نسخهء عكسى ) و طبقات سلمى ( ص 164 ) و حلية الاولياء ابو نعيم ( ج 10 ؛ ص 249 ) و منتظم ابن جوزى ( ج 6 ؛ ص 77 ) و تاريخ بغداد ( ج 5 ؛ ص 130 ) و روضات الجنّات ( ص 60 ) و نامهء دانشوران ( ج 3 ص ؛ 150 ) و نفحات الانس چاپ كلكته ( ص 87 ) و ريحانة الادب ( ج 5 ؛ ص 272 ) الى غير ذلك من الكتب .