باشد چون ربيعه و مضر و ايشان را شعب براى تجمع و تفرّق گويند كه ايشان جامع باشند جملهء فرزندان را و ازيشان متفرّق شوند و شعب از اضداد است و فرودتر از شعب قبيله باشد چنان كه بكر از ربيعه و تميم از مضر ، و آنگه عماره بود چنان كه شيبان از بكر و دارم از تميم ، و آنگه بطن بود چنان كه بنو غالب و لؤىّ از قريش و آنگه فخذ باشد چنان كه بنو هاشم و بنو اميّه از لؤىّ آنگه فصيله و عشيره باشد و گفته‌اند كه : [ شعوب ] آنان باشند كه نسبت ايشان با شهرى كنند و [ قبائل ] آنانند كه نسبت ايشان با پدران باشد . آنگه گفت : اين براى آن كرديم تا يكديگر را بشناسيد در قرب نسب و بعد او ؛ نه براى آن تا بر آن فخر آريد بدرستى و حقيقت كه بزرگوارترين مردمان پرهيزگارترين ايشان باشند نزديك خداى تعالى و خداى تعالى داناى با خبرست . رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : من سرّه ان يكون اكرم النّاس فليتّق اللّه تعالى ؛ هر كه مىخواهد كه كريمترين مردمان باشد گوى از خداى تعالى بترس و گفت : كرم الرّجل دينه ، و مروءته تقواه ، و أصله عقله ، و حسبه خلقه ؛ كرم مرد دين اوست ، و مروّت او پرهيزگارى او ، و أصل او عقل اوست ، و حسب او خوى نيكوى او . عبد اللّه عبّاس گفت : كرم دنيا توانگريست و كرم آخرت پرهيزگارى . و رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : إنّ اللّه تعالى لا ينظر الى صوركم و لا الى اموالكم و لكن ينظر الى قلوبكم و أعمالكم و إنما أنتم بنو آدم فاكرمكم عند اللّه أتقاكم « 1 » ، و خداى تعالى فرداى قيامت مىگويد « 2 » : من نسبى كردم و شما نسبى ؛ من كريمترين آن را

--> ( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) آن را چنين فارسى كرده است « خداى تعالى بصورتهاى شما ننگرد و نه بمالهاى شما و ليكن بدلهاى شما نگرد و عملهاى شما ؛ همه فرزندان آدميد ، گرامىترين شما بر خداى آنست كه پرهيزگارتر باشد » . ( 2 ) - از عبارت « خداى تعالى فرداى قيامت گويد » حديث ديگرى است در تفسير ابو الفتوح ( ره ) مصدّر به اين سند « عطا گفت از ابو هريره كه فرداى قيامت خداى تعالى گويد ( رجوع شود بتفسير ابو الفتوح ( ره ) ( چاپ اوّل ج 5 ص 128 ؛ س 5 ) .