[ سوره مريم ( 19 ) : آيات 16 تا 19 ] وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَكاناً شَرْقِيًّا ( 16 ) فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجاباً فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا ( 17 ) قالَتْ إِنِّي أَعُوذُ بِالرَّحْمنِ مِنْكَ إِنْ كُنْتَ تَقِيًّا ( 18 ) قالَ إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلاماً زَكِيًّا ( 19 ) و ياد كن اى محمّد درين كتاب مريم را كه دختر عمران بن ماثانست كه با كنارهء شد به جائى كه متّصل است بجانب مشرق و گفتند : به جائى كه آفتاب دميده « 1 » بود براى آنكه اين در فصل زمستان بود حسن بصرى گفت : ترسايان براى آن روى بمشرق ميكنند كه مريم مكان شرقى گرفت و براى آن گوشه گرفت كه غسل حيض خواست كردن و گفتند كه : مريم گوشهء رفت و خلوت كرد براى غسل تا كسى وى را مشغول نكند و سخن كس نشنود [ فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجاباً ] و از پيش ايشان حجابى گرفت و پردهء ببست مقاتل گفت كه : در پس كوه شد و غسل ميكرد چون برهنه شد نگاه كرد جبرئيل را ديد بر صورت برناى سادهء نيكو روى جعد موى با او در حجاب و ذلك قوله [ فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا ] بفرستاديم بوى روح خود را يعنى جبرئيل عليه السّلام را او به صورت آدمى أمرد نيكو روى تمام خلق پيش مريم شد كه اگر بر صورت خود پيش مريم شدى از وى برميدى و به او آرام نگرفتى و گفتند : مراد بروح عيسى است و ما عيسى را بوى بفرستاديم يعنى از وى در وجود آورديم و بيافريديم و قول اوّل به ظاهر آيت لا يقتر است چون مريم جبرئيل را به صورت مردى بديد بترسيد گفت : من پناه بخداى بخشاينده مىدهم اگر تو تقىّ و پرهيزگارى و از خداى تعالى ميترسى و از عذاب وى حذر ميكنى . و گفته‌اند : [ تقى ] نام مردى بود در آن روزگار از جملهء مصلحان يعنى اگر تو طريقهء آن مرد دارى من از تو با خداى پناه مىدهم ، و گفته‌اند كه : تقى نام مرد مفسدى بود كه از پى زنان رفتى او را بر عكس تقى خواندندى « 2 » جبرئيل عليه السّلام گفت : [ إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ ] من فرستادهء خداى توام ، آمده‌ام تا ترا

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « ديماه » . ( 2 ) - يعنى از قبيل : « بر عكس نهند نام زنگى كافور » .