[ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى ] اين آيت براى آن فرستاد كه بيشتر صحابهء رسول بر آن بودند كه اسيران را نكشند و فديه بستانند چه ايشان را ميل بمال بود و آنچه خداى تعالى دانست از مصلحت در كشتن ايشان صحابه ندانستند متّفق شدند كه ايشان را فديه بايد ستدن و رها كردن ، خداى تعالى اين آيت فرستاد بعتاب ايشان ، و اگرچه خطاب با رسول است امّا عتاب با قوم است ؛ نبينى كه گفت : [ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا ] و قول آنكس كه گفت : رسول صلّى اللّه عليه و آله در عتاب داخل است باطل است زيرا كه پيغمبر هرگز دنيا نخواست و مال دنيا نطلبيد و خداى تعالى دنيا و ملك دنيا بر وى عرضه كرد او قبول نكرد خداى ميگويد كه : هيچ نسزد و نباشد و درست نبود از وى كه وى را اسيران باشند تا آنوقت و هنگام كه اسلام قوى و عزيز شود به آن سبب كه قهر و غلبهء خود بر كافران فاش گرداند بكشتن هر اسيرى كه بدست آرد يعنى از وى درست نباشد كه اسيران را بازفروشد و رها كند در اوّل اسلام ، چون اسلام را قوّتى نبود چون اسلام قوّت گيرد روا باشد ، آنگه بر سبيل ملامت گفت : ايشان چون در فدا رغبت كردند و مال دنيا خواستند شما كه مسلمانيد عرض دنيا و مال دنيا مخواهيد ، و مال دنيا را [ عرض ] از بهر آن خواند كه وى را بقا نباشد و خداى تعالى براى شما آخرت و ثواب آخرت ميخواهد و نعيم ابد كه آن را انقطاع نبود با تعظيم و تبجيل ، و خداى تعالى عزيز است و غالب كس وى را غلبه نتواند كرد ، حكيم است هرچه كند و خواهد و فرمايد حكمت و صواب باشد آنگه گفت : اگر نه نوشته‌ايست كه از خداى تعالى رفته است و سبقت گرفته و پيشى برده و ثابت گشته در لوح محفوظ كه غنيمتها و اسيران امّت محمّد را صلّى اللّه عليه و آله حلال است هر آينه به آنچه شما كرديد از اختيار فديه و مال عذاب بزرگ بشما رسيدى سعيد جبير و مجاهد گفتند كه : اگر نه آنستى كه خداى تعالى در لوح محفوظ نوشته است كه اهل بدر را عذاب نكند به آنچه شما كرديد عذابتان فرستادى عبيدة السلمانى گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله صحابه را گفت در باب اسيران بدر و ايشان هفتاد مرد بودند كه : كدام اختيار كنيد ؟ اگر خواهيد ايشان را بكشيد و شما مسلّم‌ايد از آفت و اگر خواهيد فديه ستانيد و بازفروشيد ايشان را و بعدد ايشان از شما