أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
19
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
بكشند ، ايشان اختيار فديه كردند لا جرم روز احد هفتاد مرد را از مسلمانان بكشتند بعدد آنكه روز بدر بازفروخته بودند آنگه خداى تعالى گفت : [ فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ ] بخوريد از آنچه غنيمت گرفتهايد حلال و پاك ، گفتهاند كه : صحابه دست از غنيمت بازكشيده داشتند اين آيت آمد و اين امر بر سبيل اباحت است ابن عباس گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله گفته است كه : مرا پنج چيز دادهاند كه پيش از من هيچ پيغمبرى را ندادهاند اوّل خداى تعالى زمين را مسجد كرد و طهور براى من تا هر كجا رسم نماز كنم ؛ و هرگاه كه آب نيابم تيمّم كنم و هيچ پيغمبرى را روا نبودى نماز مگر در مسجد و محرابش ، دوم مرا ترس دادند در دلهاى دشمنان تا هر كجا كه من روم يك ماهه راه ترس از پيش من برود ، سيم آنكه خداى تعالى پيغمبران را خاصّه بقوم خود فرستادى و مرا بجنّ و انس فرستاد ، چهارم آنكه پيغمبران ديگر خمس از مال خود جدا كردندى تا آتش بيامدى و بخوردى آن را ؛ و مرا فرموده كه : بر قوم خود قسمت كنم ، پنجم هر پيغمبرى را مراد بدادند و حاجت من شفاعت من كردند ذخيره براى امّت من ، و آنگه فرمود : [ وَ اتَّقُوا اللَّهَ ] بترسيد از خداى تعالى و آنچه فرمايد بدان كار كنيد نافرمانى مكنيد و اگر وقتى نافرمانى خود را دريابيد از آن بازگرديد و توبه كنيد تا خداى تعالى شما را بيامرزد كه او آمرزنده است و مهربان . [ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 70 تا 71 ] يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 70 ) وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيانَتَكَ فَقَدْ خانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 71 ) حقّ تعالى امر كرد رسول را و گفت : بگوى مر آن كسانى را كه در دست شمااند از اسيران كه : اگر در دلهاى شما خداى تعالى خيرى و نيّتى داند در ايمان آوردن و طاعت داشتن و غير آن از انواع خيرات ؛ شما را نيكوتر و بهتر از آنچه از شما گرفتهاند بدهد و