أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
37
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 3 تا 5 ] وَ هُوَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ فِي الْأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَ جَهْرَكُمْ وَ يَعْلَمُ ما تَكْسِبُونَ ( 3 ) وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ ( 4 ) فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْباءُ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ( 5 ) اوست خداى آسمانها و زمينها و منفرد بتدبير و تقدير و كس را با او در آن شريكى نيست راز شما داند و نهان و آشكار شما شناسد و بر احوال اهل آسمان مطّلع است و از راز نهان اهل زمين داند آنچه در دل دارند و آنچه بر زبان رانند و آنچه از آن مكسب سازند و كسب كنند ميداند ، بر حسب اقوال و افعال شما را جزا دهد ، آنگه آنچه ايشان بر آن بودند از عدول و اعراض و تولّى و انحراف ؛ آن را بيان كرد و گفت : هيچ آيتى از آيات خداى تعالى بايشان نيايد الّا كه ايشان از آن عدول كنند و روى بگردانند پس با اين همه چون حقّ بايشان آمد تكذيب كردند و بدروغ داشتند حقّ را و آن دين اسلام است و كتاب خداى و محمّد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله به آن استهزا كردند و فسانه و فسوس داشتند پس زود بود كه بايشان آيد علم و خبر آنچه ايشان بدان استهزا ميكردند عاقبت آن بدانند و عذاب آن بديشان رسانند . [ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 6 ] أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَ أَرْسَلْنَا السَّماءَ عَلَيْهِمْ مِدْراراً وَ جَعَلْنَا الْأَنْهارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَنْشَأْنا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ ( 6 ) آنگه بر سبيل تقرير و تقريع فرمود و گفت : آيا نمىبينند و نميدانند اين كافران كه ما چند هلاك كرديم از پيش ايشان اهل هر روزگارى را كه ما ايشان را تمكين داديم از امهال و درازى عمر و قوّت اجسام و اموال و اولاد كه شما را نداديم چون قوم نوح و عاد و ثمود ، و بفرستاديم بر ايشان از بالاى ايشان بارانى ريزان و بكرديم در زير گوشها و سرهاى ايشان جويهاى آب روان ، آنگه با اينهمه نعمت و تمكين و تأييد كه ايشان را داديم در ما عاصى شدند و گناه و معصيت كردند تا بواسطهء معاصى و سبب گناهان كه كردند ايشان را هلاك كرديم و گروهى ديگر پس از ايشان بعوض