و اين براى حرمتش بيت الحرام خواند هر كه پناه با او دهد محترم و محرم شود كس او را نيازارد و نرنجاند و اگر قاتل پدر و برادر او باشد و سباع و طيور يكديگر را نيازارند تا آهو با شير و گرگ با ميش و كبوتر با باز مستأنس باشد و اين از آيات كعبه است و نيز خداى تعالى درختان و گياه آن را حرام گردانيد تا كسى درختش نبرّد و گياهش ندرود . و گفتند : معنى [ قياما ] امنا است يعنى مأمن ايشان كرد كه به آن قائمند و گفته‌اند : براى آنكه مردمان را بحجّ كردن آن قيام واجب است و روى به آن آوردن به نماز و غيره و ماه حرام را و هدى را و اشترانى و چهار پايانى را كه نشان كرده باشند براى هدى هم ؛ قوام و صلاح أمر دينى و دنيائى مردمان گردانيد ، و مراد به اين ماه حرام ذو الحجّه است كه معظم مناسك حجّ درو گزارند ، و گفته‌اند كه : جنس است و مراد چهار ماه است رجب و ذو القعده و ذو الحجّه و محرّم [ ذلك لتعلموا ] اين براى آن كرد تا بدانى « 1 » كه خداى تعالى داند آنچه در آسمانها و زمين است و آنكه خداى داناست به همه چيزى ، بهر چه فرمود از احكام شرع و آنچه نهاد در باب مصالح دين و دنيا ؛ از آن سبب كرد كه مصالح بندگان در آن شناخت و مصالح آن داند كه عواقب داند و عالم باشد به آنچه در آسمان و زمين است . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 98 تا 99 ] اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ وَ أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 98 ) ما عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَكْتُمُونَ ( 99 ) حقّ تعالى درين آيت ترغيب و ترهيب كرد و وعد و وعيد فرمود گفت : بدانيد كه خداى تعالى سخت عقوبتست تا اين علم شما را داعى باشد با فعل طاعات و ترك مقبّحات ؛ و بدانيد كه خداى تعالى آمرزنده و مهربانست تا بر گناه اصرار نكنيد و از رحمت مأيوس نگرديد توبه كنيد و با درگاه او گرديد تا ببخشد و بيامرزد ، چون تقرير اين كرد بيان آن كرد كه بر رسول جز رسانيدن نيست اگر قبول كنند و اگر نكنند و خداى تعالى داند آنچه آشكارا ميكنند و آنچه مىپوشند علم او بدان محيط است

--> ( 1 ) - يعنى بدانيد از قبيل اطلاق صيغهء مفرد بجاى جمع مانند تفسير ابو الفتوح - رحمة اللّه عليه - .