سيد أحمد صفائي
23
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي )
عدول نكرد ومال را نپذيرفت . وبعضي متضمن مدح وى ومدح كتابش مىباشد . وبرخى متضمن ضمانت معصوم نسبت بوى وگواهى به اينكه أو بنده شايسته است مىباشد . وپاره يى متضمن ارجاع حكم وفتوى از طرف معصوم به دوست ، ودر هر دو باجماع فقهاء عدالت معتبر است . ودر بعضي از آن روايات در مقابل خصومت وآزار دشمنانش خاطر وى را به اينكه أو بر حق است تسكين فرموده اند . به هر جهت يكى از رواة ومحدثينى كه از " هشام بن الحكم " استفاده حديث وروايت كرده اند " يونس بن عبد الرحمن " است بدين جهت أو را از شاگردان وى شمرديم . ناگفته نماند كه دانشمند محترم " عبد الله نعمه " گروهى ديگر از محدثين را بعنوان شاگردان هشام ذكر كرده وچون نگارنده بسند آنها برخورد نكرده از ذكر شان خود دارى نمود . ( 9 ) تخصص هشام بن الحكم در علم كلام ومناظرات در مكتب جعفري 4000 دانشجو در رشتههاى مختلف بفرا گرفتن علم اشتغال داشتند ودر هر رشته از فقه - تفسير - تاريخ أديان - كلام وجز آن دانشمندانى باوج كمال نائل گشته در آن رشته وفن مخصوص تخصص يافتند . هشام بن الحكم در رشته كلام تبرز وتخصص بسزائى داشته در مناظرات پيوسته راه جدال به وجه أحسن را مىپيمود وهميشه با حق باطل را از بين مىبرد واستدلالهاى أو ابتكارى والهامى بوده است . بدين جهت امام صادق براي مناظره در أصول دين وأمور - مذهبي بويژه در بحث امامت وى را انتخاب مىنمود . بعنوان شاهد خبري را كه أبو عمرو كشى از هشام بن سالم روايت كرده ذكر مىكنيم : نامبرده مىگويد جمعى از أصحاب وشاگردان امام صادق ( ع ) نزد آن بزرگوار بوديم كه شخصي از أهل شام اجازه ورود وتشرف خواست . امام بوى اجازه داد ، پس از ورود ، سلام وتحيت عرض كرد . امام پس از پاسخ تحيت ، أو را امر بنشستن فرمود ، سپس فرمود براي چه منظورى نزد ما آمدى ؟ عرض كرد