أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

81

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

از ايشان تخفيف نكنند و ايشان را زمانى و مهلتى ندهند الّا كسانى كه ايشان پس از آن كه ارتداد كرده باشند توبه كنند و با خداى گردند و بر آن پشيمان شوند و عمل خود باصلاح آورند پس از آنكه تباه گردانيده باشند بدرستى كه خداى تعالى آمرزنده و مهربانست چون توبه كند او را بيامرزد و برو رحمت كند گفته‌اند كه : آيت در حقّ حارث بن سويد آمد كه چون بمكّه رفت و از مدينه بگريخت پشيمان شد كس فرستاد بقوم خود كه از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بپرسيد تا خود مرا توبه باشد كه من پشيمانم خداى تعالى آيت فرستاد و كسى از جملهء خويشان او اين آيت آنجا فرستاد تا برو خواندند حارث او را گفت : تو راستيگرى و رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از تو راستيگرتر است و خداى از هر دو راستيگرتر است . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 90 تا 91 ] إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ ( 90 ) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى بِهِ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ( 91 ) قتاده و عطا گفتند كه : آيت در جهودان آمد كه بعيسى كافر شدند پس از ايمان بموسى و در كفر بيفزودند بجحود محمّد ابو العاليه گفت : در حقّ جهودان و ترسايان آمد كه كافر شدند بمحمّد پس از مبعث ، و پيش از مبعث به او ايمان داشتند و كفر را در زياده گردانيدند بدانكه بر اصرار بمردند تا محمّد را نديده بودند و نعت و صفت او در كتابهاى ديگر خود ميديدند معترف بودند چون بيامد و دست ايشان از تصرّف و رياست و فتوى و حكم كوتاه خواست بودن به آنچه ميگفتند كفر آوردند . و منكر شدند آنگه باصرار بر كفر در كفر بيفزودند كلبى گفت : در آن يازده مرد آمد كه با حارث بن سويد مرتدّ شدند چون سويد باز آمد ايشان باز نيامدند گفتند : چندانكه بمكّه باشيم بر كفر باشيم چون خواهيم كه با ايمان شويم در شأن ما نيز آيتى آيد چنان كه ؟ ؟ ؟ بخداى بر آمد چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مكّه بگشاد بهرى از ايشان با اسلام آمدند و ؟ ؟ ؟ تعالى او را عافيت دهد كردند اين آيت در باب آنانست كه بر كفر بمردند ميگويد ؟ ؟ ؟ و شرابها برو گوشت شتر و بعد از ايمان آوردن پس بيفزودند كفر را بعد از فتح ؟ ؟ ؟ همچنين است كه تو گفتى كلبى گفت :