أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

364

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

أكرمهما على اللّه ، ندا در آيد از قبل خداى چنان كه همهء خلائق بشنوند : هذا حبيبى محمّد و هذا وليّى علىّ طوبى لمن أحبّهما و ويل لمن أبغضهما ، آنگه گفت : يا على هيچكس نباشد از دوستان تو كه اين بشنود و الّا رويش سفيد شود ازين حديث و دلش شادمان شود و هيچكس نماند از آنان كه با تو دشمنى دارند كه اين بشنوند و الّا رويشان سياه شود و پايهايشان مضطرب شود ، ما درين باشيم دو فرشته مىآيند يكى رضوان خازن بهشت و يكى مالك خازن دوزخ رضوان گويد : السّلام عليك يا احمد گويم : عليك السّلام تو كيستى كه رويت چنين نيكوست و بويت چنين خوش است ؟ - گويد : من رضوان‌ام خازن بهشت خداى تعالى كليدهاى بهشت به تو فرستاده است تا آنكس ببهشت رود كه تو خواهى ، من گويم كه : پذيرفتم و خداى را شكر گزارم آنگه بستانم و ببرادرم دهم علىّ بن ابى طالب آنگه مالك دوزخ فراز آيد و سلام كند من جواب گويم و گويم : چه فرشتهء كه رويت و صورتت هايل است و ديدنت ترساننده ؟ - گويد كه : من مالكم خازن دوزخ ، گويد : خداى تعالى كليدهاى دوزخ پيش تو فرستاد تا در دوزخ آنكس شود كه تو خواهى من بستانم و شكر خداى گزارم و بعلى بو طالب دهم ايشان برگردند و على بيايد كليدها در دست گرفته بر كنار دوزخ باشد و دوزخ زفير كند و شرر مىزند على عليه السّلام زمام او بدست گيرد و دوزخ گويد : جز يا علىّ فانّ نورك أطفأ لهبى ، بگذر كه نور تو درخشش من بنشاند ، او گويد : بيارام اى دوزخ آنگه مقاسمه كند گويد : يا نار هذا لى و هذا لك ، اين مرا و آن ترا ؛ ذريه فانّه من اوليائى و خذيه فانّه من أعدائى ، و دوزخ على را مطيع‌تر باشد از بندهء مطيع خداوندش را ، چنان كه او خواهد و اشارت كند دوزخ ميگيرد و رها مىكند ؛ صاحب گويد : أبا حسن لو أنّ حبّك مدخلى * جهنّم كان الفوز عندى جحيمها و كيف يخاف النّار من كان موقنا * بأنّ أمير المؤمنين قسيمها آنگه حقّ تعالى ذكر كافران كرد و گفت : اگر هر چه در زمين است از مال و ملك فرداى قيامت كافران را باشد و هم چندان با آن مضاف كنند و ايشان فديه كنند تا از عذاب دوزخ برهند ازيشان قبول نكنند و نستانند و عذاب ازيشان برندارند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : روز قيامت كافر را گويند : اگر ملك دنيا ترا بودى فدا كردى تا ازين عذاب نجات بودى ترا ؟ - گويد : آرى ، گويند :