أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
361
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
در خورد استحقاق ايشان بود بحسب آنچه كنند اگر قتل كنند و مرد كشند و مال ربايند ايشان را ببايد كشتن و اولياى مقتول را نبود كه عفو كند و بر درخت كردن پس از آنكه آنچه برده باشند باز ستانند عين آن يا بهاى آن و اگر مال ستانند و مرد نكشند دست و پاى ببرّند بر خلاف يعنى دست راست و پاى چپ و اگر راه مخوف دارند و مرد نكشند و مال نستانند برو بيش از نفى نيست يعنى كه از شهرش بيرون كنند و اين قتل و صلب و قطع و نفى ايشان را رسوائى و نكالى است در دنيا و ايشان راست در آخرت عذابى بزرگ و اين آيت دليل است بر بطلان قول آنكس كه گفت : حدود كفّارت گناه باشد براى آنكه خداى تعالى جمع كرد برين محاربان حدود مختلف و عذاب آخرت آنگه استثنا كرد از آن جمله تائبان را به شرط آنكه توبه آنگه كنند كه در دست امام گرفتار نشده باشند گفت : الّا آنكسانى كه توبه كنند از پيش آنكه شما بريشان قادر شويد كه اگر توبه قبول نبود عقوبت ازو برنخيزد و بدانيد كه خداى تعالى آمرزنده و مهربانست شعبى روايت كرد كه حارثه بن بدر در عهد امير المؤمنين عليه السّلام بمحاربه بيرون آمد و خون ريخت و راه زد و مال ستد آنگه توبه كرد و بزنهار آمد بنزديك بعضى از اقرباى امير المؤمنين تا شفاعت كند هيچكس قبول نكرد بنزديك قيس بن سعد الهمدانى آمد قبول كرد و با خانه برد چون با امير المؤمنين نماز بامداد كرده بود گفت : يا امير المؤمنين جزاى آنكس كه محارب خداى و پيغمبر بود چيست ؟ - گفت : آنچه خداى گفته است و آيت برخواند سعد گفت : و اگر توبه كند پيش از آنكه او را بگيرند ؟ - گفت : توبهء او مقبول باشد . گفت : يا امير المؤمنين و اگر حارثة بن بدر باشد گفت : حكم همان است ، گفت : يا امير المؤمنين او بامان آمده است و توبه كرده است به اختيار خود او را امان هست ؟ - گفت : بلى گفت : بفرماى تا بنويسند ؛ امان وى بنوشت و او را به خود راه داد . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 35 تا 36 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ( 35 ) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ أَنَّ لَهُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لِيَفْتَدُوا بِهِ مِنْ عَذابِ يَوْمِ الْقِيامَةِ ما تُقُبِّلَ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 36 )