أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

340

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

از جهت آنكه امر كرده است بمعادات كه ايشان اهل باطل‌اند و معادات ايشان بر همه خلقان واجب است يا از جهت ادلّه كه نصب كرد بر بطلان مذهب و مقالت ايشان . آنگه بر سبيل تهديد و وعيد فرمود كه : زود بود كه خداى تعالى خبر دهد ايشان را به آنچه ايشان ميكنند يعنى جزا دهد هر كس را بر حسب آنچه كرده باشد باستحقاق . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 15 تا 16 ] يا أَهْلَ الْكِتابِ قَدْ جاءَكُمْ رَسُولُنا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيراً مِمَّا كُنْتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتابِ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ ( 15 ) يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ( 16 ) آنگه خطاب كرد با جهودان و ترسايان و با ايشان تقرير تصحيح نبوّت پيغمبر ما كرد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و گفت : اى اهل كتاب از جهودان و ترسايان رسول ما بشما آمد تا بيان كند شما را بسيارى از آن حكمها كه شما پنهان ميداريد آن را از توراة و انجيل چون رجم زانى كه ايشان بگردانيده بودند براى مراعات جانب رؤسا و اكابر ايشان و اين بيان حقّ تعالى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را بر وجه معجز فرمود براى آنكه ايشان اين احكام از رجم و غير آن بر خفيه كرده بودند و كسى بر آن مطّلع نبود جز ايشان خداى تعالى اطّلاع داد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را از آنچه ايشان كرده بودند تا علمى باشد از اعلام معجز و دليلى بر صدق و صحّت نبوّت او صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اين رسول را كه فرستاديم يعنى محمّد بسيارى كه شما از كتابهاى خود بگردانيده‌ايد و تأويل خطا كرده آن را بيان و آشكارا مىكند و از بسيارى عفو مىكند يعنى ميداند و نميگويد و اين بحسب مصلحت باشد بامر خداى چه دانسته بود كه در اظهار آن ايشان را لطفى نخواهد بودن پوشيده داشت براى اين وجه را . آنگه گفت : بشما آمد از خداى نورى يعنى رسول و كتابى هويدا و روشن كننده يعنى قرآن خداى به او هدايت كند و راه نمايد بمعنى بيان و لطف آن را كه متابعت رضاى او كند براههاى سلامت و گفته‌اند كه : سلام نام خداست يعنى بنمايد ايشان را راه خود يا راه سراى سلامت و سلام كه بهشت است ايشان را از ظلمت كفر بيرون آرد بنور ايمان بدعوت و ترغيب و ترهيب بفرمان و الطاف خود و راه نمايد ايشان را با راهى راست و آن راه اسلام است كه درو هيچ اعوجاجى و كسرى نيست ببيان