أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

24

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

اىّ النّاس أشدّ عذابا يوم القيامة ؟ - روز قيامت عذاب كه را سخت‌تر بود ؟ - گفت : من قتل نبيّا ، آنكس را كه پيغمبرى را بكشد پس از آن كسى كه او كسى را بكشد كه امر بمعروف كند و نهى از منكر كند آنگه اين آيت برخواند و گفت كه : بنى اسرائيل چهل و سه پيغمبر را بكشتند در اوّل روز پس از آن صد و دوازده مرد برخاستند از عبّاد بنى اسرائيل بأمر معروف و نهى منكر ، آنان كه ايشان را كشتند ايشان را نيز در آخر روز بكشتند و ايشان آنانند كه خداى تعالى ايشانرا وصف كرد درين آيت و اين آيت در حقّ ايشان فرستاد . و عبد الله مسعود از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد كه او گفت : بد قومىاند قومى كه كسى را كه امر بمعروف و نهى از منكر كند او را بكشند و بد قومى باشند كه امر بمعروف و نهى از منكر نكنند و بد قومى باشند آنكه مؤمن در ميان ايشان بتقيّه زندگانى كند . آنگه حق تعالى گفت : ايشان آنانند كه اعمال و كردارهاى ايشان باطل شد در دنيا و آخرت براى آنكه نه بر وجه مأمور به كرده باشند و ايشان را در قيامت يارى و شفيعى نباشد و گفته‌اند كه : مراد بآيات درين آيت كتاب قرآنست و آيت را بر عموم حمل توان كرد . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 23 تا 25 ] أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ ( 23 ) ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلاَّ أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ وَ غَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ( 24 ) فَكَيْفَ إِذا جَمَعْناهُمْ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ( 25 ) كلبى از ابو صالح از عبد الله عباس روايت كرد كه از اهل خيبر در عهد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مردى و زنى زنا كردند و ايشان در ميان قوم خود شريف بودند و در توراة حكم ايشان رجم بود برخاستند و بنزديك رسول آمدند اميد آن را كه بنزديك او تخفيفى بود اين حكم را و بپرسيدند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رجم فرمود ايشان را ، نعمان بن اوفى و عمرو بن الحارث گفتند : جرت علينا ؛ بر ما جور كردى بر ايشان رجم نيست ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : دروغ ميگوئيد بر ايشان رجم است و در توراة همچنين است ، گفتند : نيست ، توراة بياوردند