كنيم ؛ آن را كه طمس نكرد لعنت كرد . راوى خبر ميگويد كه : چون اين آيت آمد عبد الله سلام بشنيد بشتافت و بنزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و ايمان آورد و گفت : يا رسول اللّه مىترسيدم كه پيش از آنكه به تو رسم رويم با قفا گردانند ، نخعى گفت : در عهد عمر خطّاب چون اين آيت بر كعب الاحبار خواندند گفت : يا ربّ آمنت يا ربّ أسلمت ، ابن زيد گفت : معنى آنست كه محو آثار ايشان كنيم از وجوه و نواحى « 1 » ايشان و اثر ايشان ازين ولايت ببريم تا آنجا شوند كه آمده‌اند يعنى شام و اين ببود چون اجلاء بنى النضير از ديار و حصون ايشان با اذرعات و اريحا « 2 » از ناحيت شام ، يا لعنت كنيم ايشان را چنان كه اصحاب سبت را لعنت كرديم و ايشان را با خوك و بوزينه گردانيديم و كار خداى تعالى كرده شود يعنى هر كارى كه خداى از افعال خويش خواهد آن بباشد ، تهديد و تخويف است اهل كتاب را . [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 48 تا 49 ] إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرى إِثْماً عَظِيماً ( 48 ) أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشاءُ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلاً ( 49 ) عبد اللّه عمر گفت : چون اين آيت آمد كه « قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً » و رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين آيت را بر منبر بخواند مردى برخاست و گفت : يا رسول اللّه و الشّرك ؟ رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هيچ نگفت ، مرد سه بار باز گفت : خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : بدرستى و حقيقت كه خداى تعالى شرك نيامرزد و آنچه جز از شرك است بيامرزد آن را كه خواهد جابر بن عبد الله انصارى روايت كرد و گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت كه : مغفرت و آمرزش خداى تعالى ببنده فرو آيد مادام تا ميان آن حجاب نباشد ما گفتيم يا رسول اللّه آن حجاب چيست ؟ - گفت : شرك بخداى ، آنگه اين آيت بخواند [ إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ ] عبد الله عمر از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد كه هر كه با پيش خداى شود و او مشرك نباشد هيچ معصيت او را زيان ندارد چنان كه اگر مشرك

--> ( 1 ) - كذا در نسخهء قديمى و نسخ ديگر و تفسير ابو الفتوح و در بعضى نسخ « نواصى » ( بصاد مهمله ) . ( 2 ) - « اذرعات » و « اربحا » نام دو محل است چنان كه در ذيل ص 334 جلد سوم همين تفسير ضبط تلفظ هر دو كلمه و موقعيت جغرافيائى هر دو ياد شده است فراج ان شئت .