كه شما نيز مانند ايشان باشيد « وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَما كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَواءً » سوخته خرمن سوخته خواهد خرمن « 1 » ، و گفته‌اند : جهودان و ترسايانند كه نكاح محرّمات روا ميدارند ، بعضى گفتند : كه گبركانند كه هيچ تحرّج نكنند ازين معنى ، و گفته‌اند كه : مراد جملهء مبطلانند كه متابعت هوى و شهوات كنند آنگه خداى تعالى با بندگان تقرير « 2 » فضل و نعم « 3 » خود كرد و گفت كه : خداى تعالى ميخواهد كه بار گران را از شما تخفيف كند چنان كه گفت : « يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ » و اين تخفيف بقبول توبه است و به آنچه رخصت داد از نكاح بندگان كسى را كه طول وسعت نكاح حرّه ندارد چون از عنت و غلبهء شهوت ترسد آنگه باز نمود كه آدمى ضعيف است بر هيچ چيز طاقت ندارد هوى برو غالب باشد و شهوت برو غالب بود حسن بصرى گفت : ضعف او آنست كه او را از آبى مهين آفريده‌اند عبد الله عبّاس گفت : هشت آيت درين سوره است كه فرزند آدم را بهتر است از هر چه در دنيا آفتاب برو تابد و هى 1 - « يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ 2 - « و اللّه » يريد ان يتوب عليكم » 3 - « يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ » 4 - « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ » 5 - « إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ » * 6 - « إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ » 7 - « وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ » 8 - « ما يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُمْ » . [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 29 تا 30 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُمْ رَحِيماً ( 29 ) وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ عُدْواناً وَ ظُلْماً فَسَوْفَ نُصْلِيهِ ناراً وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً ( 30 ) حقّ تعالى خطاب مىكند مؤمنان را و ميگويد : اى مؤمنان مخوريد مالهاى شما را

--> ( 1 ) - مصراعى است و از طرز استعمال به نظر ميآيد كه مثلى معروف بوده است . ( 2 ) - در نسخ اين تفسير : « تكرير » و بوسيلهء تفسير ابو الفتوح تصحيح شد و نص عبارت وى اين است ( جلد اول چاپ اول ص 853 ، س 8 ) : « حق تعالى يك بار پس از ديگر تقرير فضل و كرم خود مىكند با بندگان گفت : خداى تعالى ميخواهد ( تا آخر ) » پس ميتواند بود كه نظر بفهم تكرار كه از اين عبارت مستفاد مىشود مصنف ( ره ) خودش « تكرير » نوشته باشد و اللّه أعلم . ( 3 ) - در بعضى نسخ : « نعمت » :