أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

15

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

گفت كه خداى گفت كه : خداى تعالى اهل بهشت را گويد : اى اهل بهشت ، ايشان گويند : لبّيك ربّنا و سعديك و الخير فى يديك ، فيقول : هل رضيتم ، راضى شدى « 1 » از من ؟ گويند : بار خدايا چگونه راضى نشويم و تو ما را آن دادى كه كس را ندادى حق تعالى گويد كه : من شما را بهتر ازين بدهم و فاضلتر ازين ، گويند : بار خدايا به ازين چه باشد ؟ - گويد : خشنودى من چنان كه با آن خشم نباشد هرگز . گفته‌اند : در بهشت چند چيز است بهتر از بهشت يكى رضاى خداى ، ديگر خلود بهشت و يكى جوار محمّد و آل محمّد عليه السّلام . خداى تعالى بصير و بيناست ببندگان خويش جزاى اعمال بر حسب استحقاق بديشان رساند . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 16 تا 17 ] الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ قِنا عَذابَ النَّارِ ( 16 ) الصَّابِرِينَ وَ الصَّادِقِينَ وَ الْقانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ ( 17 ) آنكسانى كه ميگويند : اى خداى ما بدرستى و حقيقت كه ما ايمان آورديم به زبان اقرار داديم و بدل تصديق كرديم قدم در دائرهء ايمان نهاديم و دست در رسن معرفت زديم و زبان را بثناى تو و جوارح را در عبادت تو كار ميفرمائيم اميد آمرزش تو ميداريم بكرم خود گناهان ما را بيامرز و ما را از عذاب دوزخ نگاه‌دار آنگه حق جلّ و علا بيان صفت متّقيان كرد و بر سبيل مدح گفت : كسانىاند كه صبر كننده‌اند و صبر سه گونه بود صبر بر طاعت و صبر از معصيت و صبر بر مصيبت ، صبر بر طاعت آن بود كه خود را ببند او بسته دارد و اوقات نماز را مراقبت كند و روزهء فريضه و سنّت را بصبر و احتمال مشقّت تلقّى كند و بر زكات و حجّ و جهاد نفس خود را موطّن گرداند و چون مصيبتى به دو رسد بگويد : انّا للّه و انّا اليه راجعون . صفتى ديگر متّقيان را آنست كه راست گويندگان باشند در آنچه گويند [ آمَنَّا ] آن را بدل تصديق كننده احتراز كننده از آنكه تا در گفتار ايشان كما بيشى نيفتد در خبر است كه چون مرد يك بار و دو بار راست بگويد براست گفتن معروف شود و نام او در جريدهء صدّيقان بنويسند و اگر يكدو بار دروغ گويد عادت شود او را تا بنزديك خداى تعالى او را از جملهء كذّابان نويسند

--> ( 1 ) - يعنى شديد از قبيل استعمال مفرد در جاى جمع چنان كه شيخ ابو الفتوح ( ره ) در تفسير خود استعمال مىكند .