أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
108
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
مخلّد و مؤبّد باشند . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 117 ] مَثَلُ ما يُنْفِقُونَ فِي هذِهِ الْحَياةِ الدُّنْيا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيها صِرٌّ أَصابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ( 117 ) يمان گفت : مراد نفقهء بوسفيانست و اصحابش كه روز بدر كردند بر عداوت رسول ، مقاتل گفت : نفقهء عوام جهودانست بر احبار و اوليتر كه عامّ بود نفقاتى را كه در معصيت خداى بود گفت : مثل آنچه نفقه ميكنند درين دنيا چون بادى است كه در او صرّى بود ابن عباس گفت كه : باد سموم است كه بحرارت و گرمى مردم را بكشد و بيشتر مفسّران گفتهاند كه : [ صِرٌّ ] باد سرد است يعنى در آن باد سرماى سخت بود و آن باد بزرع و كشت قومى رسد كه بر خود ستم كرده باشند بكفر و معاصى پس آن كشت را هلاك بكند و نيست گرداند چنان كه خداوند آن خائب و نااميد گردد همچنين است آنكس كه نفقه نه در راه خداى مىكند بوقت انتفاع نوميد شود چنان كه آن بوقت ارتفاع ، آنگه گفت كه : خداى بريشان ظلم نكرد بلكه ظلم و ستم بر نفس خويش هم ايشان كردند از آنكه نفقه نه در راه خداى كردند و آنجا كه خداى فرموده بود نكردهاند . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 118 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالاً وَدُّوا ما عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ وَ ما تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ( 118 ) ابو امامه از رسول روايت كرد كه : مراد به اين خوارجاند ابن عبّاس گفت : جماعتى مسلمانان با جهودان دوستى ميكردند بسبب قرابتى و حلفى كه ميان ايشان بود خداى تعالى ايشان را از آن نهى كرد و گفت كه : اى آنكسانى كه ايمان آوردهايد آنانرا كه از شما نهاند و بر دين و ملّت و طريقهء شما نيستند ايشان را بدوست خود مگيريد و بر احوال خود مطّلع مگردانيد كه ايشان جماعتىاند به آنچه توانند در حقّ شما از فساد و تباهى كار شما تقصير نكنند و هر چه ايشان را دست دهد و توانند كه بكنند هيچ باز نگيرند تمنّا ميكنند و آرزو مىخواهند رنج و مشقّت و هلاكت بر « 1 » ضلالت شما را دشمنى ايشان
--> ( 1 ) - در غير نسخهء قديمى بجاى « بر » « و » آمده است