أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
107
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
دشوار بود نماز شب بريشان فريضه كردمى ابن مسعود گفت : مراد به اين نماز خفتن است براى آنكه جهودان نماز خفتن نكنند ، راوى خبر گويد كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شبى از شبها نماز خفتن تأخير كرد آنگه از حجره بيرون آمد و نماز خفتن بكرد آنگه گفت : هيچ اهل دينى نبودند كه درين وقت نماز كردند جز از امّت من كه شماايد و گفتهاند : مراد نماز نوافل است ميان شام و خفتن از صادق عليه السّلام روايتست از پدرانش از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه گفت : هر كه ميان نماز شام و خفتن دو ركعت نماز كند در ركعت اوّل الحمد بخواند و سيزده بار اذا زلزلت ، و در ركعت دوّم الحمد و قل هو اللّه احد پانزده بار ، اگر هر سال يك بار اين نماز كند از جملهء محسنان باشد و اگر هر ماه يك بار كند از موقنان باشد و اگر هر شب آدينه كند از جملهء مخلصان باشد و اگر هر شب كند با من مزاحمت كند در بهشت و ثواب او جز خداى نداند آنگه گفت : بخداى ايمان مىآورند و بروز بازپسين و امر معروف و نهى منكر ميكنند و در خيرات مسارعت ميكنند با يكديگر و تعجيل ميكنند ، در همه كارى تعجيل مذموم است الّا در كار آخرت كه محمود است و اين جماعت كه موصوفاند بدين صفات صالحان ايشاناند آنگه ميگويد كه : نيكوئى كنيد كه هر نيكوئى كه شما كنيد آن را باز نپوشند بلكه مشكور و مرضىّ باشد و واقع بموقع خود از حمد و اجر و ثواب ، و خداى تعالى عالم است و دانا بمتّقيان و احوال ايشان . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 116 ] إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 116 ) حقّ جلّ و علا از مؤمنان و آنان كه از اهل كتاب ايمان آوردند ذكر ايشان كرد و احوال ايشان بگفت و در عقب اين ذكر كافران و احوال ايشان كرد گفت : آنان كه كافر شدند فرداى قيامت ايشان را آنچه عمر خود در آن صرف كرده باشند و همّت خود بدان مصروف كرده و آن مالهاى ايشان و فرزندان ايشانست از عذاب خداى ايشان را هيچ غنا و كفاف نكند و سودمندشان نيايد چنان كه حقّ تعالى حكايت كرد « ما أَغْنى عَنِّي مالِيَهْ هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَهْ » به آنكه سود نكند بلكه زيان كند كه : فى حلالها حساب و فى حرامها عقاب و [ شَيْئاً ] براى آن گفت تا نفى عامّ بود يعنى هيچ چيز به هيچ وجه سود نكند و ايشان ملازمان دوزخاند و در دوزخ