أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
368
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
بعد از نهى اگر خواهد عفو كند و اگر خواهد عقوبت كند و هر كه بازگردد و با سر ربا خوردن رود و آن را همچون بيع روا و حلال داند او از آن كسانى باشد كه در دوزخ خالد و جاودان باشند . ابو هريره از رسول صلى اللّه عليه و آله روايت كرد كه : ربا هفتاد باب است آسانترين آن بنزديك خداى چون نكاح مادر باشد . عبد الله مسعود گفت كه : رسول خداى لعنت كرد آن را كه ربا خورد و آن را كه او را دهد تا بخورد و آن را كه نويسد و آن را كه گواه شود . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 276 تا 277 ] يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ( 276 ) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 277 ) خداى تعالى ربا را بكاهد و ناقص گرداند و صدقات و زكات را افزون گرداند تو مىپندارى كه در ربا افزونى است و در زكات و صدقه نقصانى است خلاف مىپندارى كار بر عكس اين است ربا نقصانست ؛ وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فِي أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ ، و صدقه نقصان نيست بلكه زيادتست ؛ لا ينقص مال من صدقة ، هيچ مال به صدقه و زكات كم نشود و خداى صدقات را افزون گرداند تربيت صدقه بدست قدرت خداى است . پيغمبر صلى اللّه عليه و آله ميگويد : چنان كه يكى از شما اسب كرّه مىپرورد خداى تعالى صدقات را مىپرورد تا يك لقمه را چندان گرداند كه كوه احد . در خبرست كه روز قيامت خداوند صدقه را بنزديكتر ازو آرند و حساب او بر آرند كفّهء حسنات او از طاعت سبكتر باشد آنمرد فروماند خداى تعالى صدقه را بنزديك ترازوى او آرد در كفّهء حسناتش نهد كفّه گرانبار شود گويد : بار خدايا اين طاعت گران چيست كه من خويشتن را طاعتى چنين نميدانم ؟ - گويد : كه اين آن نيم خرماست كه فلان روز براى من به صدقه دادى براى تو مىپروريدم تا بوقت درماندن تو فريادرس تو باشد و خداى دوست ندارد هيچ كافرى را بتحريم ربا بزه كارى را باستعمال آن . و چون ذكر رباخورندگان كرد ذكر مؤمنان مىكند ميگويد كه : آنان كه ايمان آوردند و كارهاى نيكو كردند