أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
359
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
نيامد كه اين را از دست بيفكنى ؟ - گفت : چگونه بيفكنم كه از امير المؤمنين على عليه السّلام شنيدهام كه گفت : انّه من طيّبات الرّزق ، اين از روزيهاى پاك است . و از آنچه ما از زمين برآريم براى شما از انواع حبوب آن را نفقه كنيد . پيغامبر گفت كه : هيچ مسلمان نباشد كه او درختى نشاند كه از آنجا آدمى يا چهارپائى يا مرغى بخورد و الّا او را صدقهء مىنويسند تا روز قيامت . مالك بن دينار گفت : در توراة خواندهام : طوبى لمن اكل من ثمرة يده ، خنك آن را كه از ميوهء دست خويش خورد و قصد پليد مكنيد يعنى حرام را نفقه مكنيد و روزى مسازيد . عبد الله عباس گفت كه : رسول صلى اللّه عليه و آله گفت صحابه را كه : انّ اللّه فى اموالكم حقّا ، خداى تعالى را در مالهاى شما حقّى هست چون مال شما بحدّ آن حقّ رسد يعنى بنصاب زكات بدهيد و رها مكنيد ، ايشان بيامدندى و صدقاتى كه ايشان را بودى بياوردندى و در مسجد بنهادى چون پر شدى رسول قسمت كردى مردى روزى بيامد و پارهء خرماى بد بياورد و بنهاد چون رسول در آمد و آن ديد گفت : اين خرماى بد چيست و كه آورده است ؟ بئس ما صنع صاحب هذا ؛ صاحب ابن بد كرد ، خداوند اين را فرداى قيامت هم ازين دهند ، آنگه بفرمود تا آن خوشه را در آويختند هر كه ميديد ملامت ميكرد آن را كه اين كه كرده است . خداى تعالى اين آيت فرستاد و از اينمعنى نهى كرد و نيستيد شما كه فراگيريد آن را الّا وقتى كه اغماض كنيد و چشم فروگيريد و مسامحه و مساهله ورزيد يعنى آنچه شما آن را فرانگيريد اگر بشما دهند آن را به ديگرى مدهيد بهتر از آن بدهيد و آنچه به خود نمىپسنديد به ديگران مپسنديد قولى ديگر خداى تعالى گفت : اصحاب صدقات شريكان شمااند در مال اگر همه نيك بود نيك ببايد داد و اگر بد بود روا بود كه از آن بدهيد و بدانيد كه خداى تعالى مستغنى است از صدقات شما [ حميد ] است يعنى حامد است سعى شما را و ستوده و پسنديده است جملهء خلايق را . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 268 ] الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلاً وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ ( 268 )