أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
281
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
او اناء است از شير سفيدتر و از انگبين شيرينتر ، هر كه ازو شربتى خورد هرگز تشنه نشود ، صحابه گفتند : يا رسول اللّه چرا بگريستى و پس بخنديدى و پس روى بگردانيدى ؟ - گفت : گريه براى مفارقت سعد بود و خنده از بشاشت و خرّمى من بود بمنزلت او و كرامت او بر خداى ، و روى از آن بگردانيدم كه حور العين را ديدم جامهها از ساق برگرفته مىشتافتند و بر سر يكديگر مىافتادند و مبادرت ميكردند تا او را بربودند من روى بگردانيدم از شرم ايشان ، آنگه بفرمود : تا اسب و سلاح او برگرفتند و بخانهء زن او بردند و گفت : بگوئيد كه اين ميراث شوهر تو است و خداى تعالى او را بهتر از تو بداد ببدل تو ، تا معلوم باشد كه بندگان چون بطاعت خداى دارند در بهشت خواجگان باشند و زشت - رويان چون در طاعت خداى باشند نيكورويان باشند . [ أُولئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَ يُبَيِّنُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ] حق جلّ و علا بيان مىكند كه : ايشان يعنى مشركان با دوزخ دعوت ميكنند براى آنكه ايشان با عمل اهل دوزخ ميخوانند و خداى تعالى شما را با بهشت و آمرزش خود دعوت مىكند بامر و فرمان خويش يعنى شما را با چيزى دعوت مىكند كه شما بدان مستوجب بهشت و مغفرت گرديد و بيان مىكند از براى مردمان آيات خود را از او امر و نواهى و احكام حلال و حرام تا بود كه ايشان انديشه كنند و ياد گيرند و متّعظ شوند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 222 ] وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذىً فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحِيضِ وَ لا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ ( 222 ) مفسّران گفتند كه : عرب را در جاهليّت عادت بودى كه از زنان در حال حيض اجتناب كلّى كردندى ايشان را در خانه تنها نشاندندى و با ايشان مؤاكله و مجالست نمى - كردند بر عادت مجوس . ابو الدحداح گفت : از رسول صلى اللّه عليه و آله پرسيدم كه : يا رسول اللّه ما نصنع بالنّساء اذا حضن ، ما را در حقّ زنان چون حايض شوند چه ميفرمائى ؟ - خداى تعالى اين آيت فرستاد ميگويد كه : از تو سؤال ميكنند و مىپرسند از حيض افتادن زن بگو اى محمّد كه : آن رنجى و پليدى است از ايشان يعنى از زنان دور باشيد در حال حيض و مراد به اين نهى است از مقاربت كه اگر كسى با زن خويش مقاربت كند برو كفّاره لازم شود