أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

276

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

بيرون آيد تا همه بازخورد و چون خورده باشد هر چه در شكمش باشد گداخته شود و رسول خداى خمر را لعنت كرده است و آن را كه فشارد و آن را كه فرمايد فشارد و ساقى را و شارب را و حاملش را و آن را كه بنزديك او برند اگر توبه كند خداى توبهء او قبول كند و خمر مجمع بزه و مادر پليديها و كليد همه شرّهاست . و « ميسر » اسميست جامع جملهء قمارها را . عبد الله مسعود روايت كند كه : شطرنج حرام است و نرد حرام است و همهء بازيها حرام است تا بازى كردن بجوز ، و گفت : در خبر است كه امير المؤمنين على عليه السّلام بقومى بگذشت كه شطرنج مىباختند ، گفت : ما هذه التماثيل الّتى انتم لها عاكفون ؟ - و پارهء خاك برگرفت و در آنميان انداخت چنين گفتند كه : آنان كه تعاطى آن كار كنند كه هرگه كه نطع باز كنند قدرى خاك در آنميان باشد . [ وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ] سبب نزول آيت آن بود كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله مردمان را بر صدقه دادن حثّ ميكرد ايشان گفتند : يا رسول اللّه ما را بيان كن تا چه دهيم و چند دهيم و بكه دهيم ، خداى تعالى آيت فرستاد و گفت : مىپرسند از تو اى محمّد كه چه چيز نفقه كنند ؟ - بگوى ايشان را كه : آنچه افزون باشد از قوت شما و قوت عيال شما نفقه كنيد . عبد الله عباس گفت : عفو آن بود كه با ديد نيايد بر مال . مجاهد گفت : صدقه باشد از سر توانگرى همچنين خداى تعالى بيان مىكند براى شما آيتها تا بود كه شما در باب نفقهء مال در دنيا و آخرت انديشه كنيد و آنچه قوت خود و عيال خود است در باب دنيا راست كنيد و آنچه فاضل باشد براى خداى و براى آخرت صدقه كنيد تا ذخيره باشد شما را تا انديشه كنيد در دنيا و آخرت و بدانيد كه دنيا سراى فناست و مال دنيا در معرض زوال و فنا بود و آخرت سراى بقا و ثواب است تا چون انديشه كرده باشيد شما را داعى بود بر صدقه دادن و نفقه كردن و صارف بود از بخل و حرص بر حطام دنيا . ابو جابر گفت : مردى بنزديك رسول آمد و شكل خايه مرغى زرّين در دست ، و گفت : يا رسول اللّه اين را در بعضى معادن بدست آورده‌ام و بيش ازين ندارم ميخواهم كه از بهر