اين ايّام كدامست ؟ - گفت : ايّام البيض از هر ماهى سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم ، عنتره گفت : من از امير المؤمنين سؤال كردم كه اين را چرا ايّام البيض خوانند ؟ - گفت : از بهر آنكه آدم چون از بهشت به زمين آمد هيچ سقفى و پوششى نبود آفتاب در اعضاى او اثر كرد اندام آدم سياه گشت آدم چون خود را بدان سان ديد در خداى بناليد جبرئيل آمد و گفت : اى آدم خواهى كه اندامت سپيد گردد ؟ - گفت : آرى ، گفت : سه روز روزه‌دار سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم آدم يك روز روزه داشت ثلثى از اندام او سپيد گشت : دوم روز دو بهره سپيد شد ، سيّم روز تمامت اندام او سپيد شد ، ايّام البيض اين سه روز را از بهر اين خوانند . بعضى مفسّران گفتند كه : حق تعالى در بدايت شرع روزهء عاشورا و ايّام البيض فريضه كرده بود بروزهء ماه رمضان آن را نسخ كرد و وجه تشبيه در « كما كتب » روا بود كه از وجوب بود و روا بود كه از ايّام ندب بود . حسن بصرى و جماعتى گفتند كه : خداى تعالى ترسايان را فرمود كه : ماه رمضان روزه دارند بر ايشان سخت آمد از آنكه گرماى سخت بود علماى ايشان جمع شدند و راى زدند با فصل ربيع افكندند و ده روز بر آن بيفزودند و همچنين هر قرنى از ايشان چيزى مىافزودند تا كه پنجاه روز گشت امروز روزهء ترسايان پنجاه روز باشد آنگه حق تعالى بيان كرد اين روزه را از بهر آن بر شما واجب كردم تا متّقى باشيد از آنكه مرا دو سراى است يكى آراسته بانواع نعمت فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ و سراى ديگر است پر از انواع نقمت از صغار و نكال و سلاسل و اغلال بدان سراى نرسند الّا متّقيان ؛ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبادِنا مَنْ كانَ تَقِيًّا ، و ازين خلاص نيابند الّا متّقيان ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا ، بار خدايا چه كنيم تا متّقى شويم گفت : روزى چند روزه داريد . جملهء طاعتها را مزد به اندازه باشد الّا روزه كه آن را ثواب بىاندازه است روزه صبر است وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا اى بما صاموا ، و ثواب صابران بىحساب است إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ، روزه مراست خاصّ زيرا كه در او ريا ممكن نيست الصّوم لى ، جزاى آن من توانم داد و أنا أجزى به ، در روزه گرسنگى است : فى الصّوم جوع ، و در گرسنگى رجوع است : فى الجوع رجوع . موسى پيغمبر عليه السّلام چون