أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

201

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

اهل دوزخ است و صبر حبس نفس باشد . [ ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ ] اين عذاب ايشان را بسبب آن باشد كه خداى تعالى كتاب را يعنى توراة را به حق فرستاد و ايشان پنهان كردند و حق را بازپوشيدند تا مستحقّ آن عقاب گشتند ؛ آنگه گفت : آنان كه در توراة اختلاف ميكنند ايشان در ضلالتى دورند و گفته‌اند كه : مراد بكتاب قرآنست و اختلاف آنست كه يكى ميگويد كه سحر است و يكى ميگويد كه شعر است و ديگرى ميگويد كه افسانهء پيشينيان است ايشان در مخاصمتى و مخالفتىاند دور از صواب . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 177 ] لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ الْكِتابِ وَ النَّبِيِّينَ وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ السَّائِلِينَ وَ فِي الرِّقابِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ( 177 ) سبب نزول اين آيت آن است كه جهودان در نماز روى به مغرب كردندى و ترسايان بمشرق و درين خوض بسيار ميكردند چون پيغمبر را فرمودند كه در نماز روى بكعبه آر و آن حكم را كه روى ببيت المقدّس آوردن بود نسخ كردند هر قومى ميگفتند كه : قبلهء ما بهتر است خداى تعالى آيت فرستاد و ردّ كرد بر جهودان و ترسايان و گفت : برّ و نيكوئى در آن نيست كه شما بر آنيد از امر قبله ، روى بجانب مشرق و مغرب آوردند در نماز برّ و نيكوئى نيست برّ و نيكوئى آن كس راست كه وى ايمان آرد بخداى و بروز بازپسين و بفرشتگان و كتابها كه خداى فرستاد و به پيغمبران و خاصّه به اين كتاب كه قرآن است و به اين پيغمبر كه پيغمبر آخر زمان است حق تعالى پس از ايمان به خود گفت كه : ايمان آرد بقيامت از بعث و نشور و حساب و كتاب و ثواب و عقاب براى آنكه اين همه الطاف است او را بطاعت نزديك كند و از معصيت دور گرداند و بجملهء فرشتگان ايمان آرد كه ايشان بندگان خداىاند و از گناه و زلل معصوم‌اند خلاف آنكه مشركان