و شريف ؛ و ديگر مردى باشد كه خداى تعالى او را علمى دهد و به آن علم بخل كند بر بندگان خداى و بدان طمعى بستاند و آن را ببهاى اندك بفروشد فرداى قيامت او را بيارند لگامى از آتش بر سر او كرده بر مجمع قيامت و فرشتهء بر وى ندا مىكند كه اين فلان است پسر فلان كه بعلم بخل كرد و بدان طمع گرفت و ببهاى اندك بفروخت او را همچنين عذاب كنند تا خداى تعالى از حساب خلقان بپردازد . و [ الْبَيِّناتِ ] كتابهاى وحى است به پيغمبران [ وَ الْهُدى ] جملهء ادلّهء عقلى و شرعى را شامل است و اظهار اين فرض على الكفايه است و بيان خداى آن را اظهار كردن است تا پوشيده نماند . قتاده گفت : مراد بلا عنان جملهء مخلوقانند تا هوامّ زمين و حشرات . عبد الله عباس گفت : همهء جانورانند مگر جنّ و انس ، ضحاك گفت : چون كافر را در گور نهند فرشتگان بيايند و سؤال كنند كه : من ربّك ؟ - و من نبيّك ؟ - و ما دينك ؟ - خدايت كيست ؟ - و پيغمبرت كيست ؟ - و دينت چيست ؟ - گويد : نميدانم مطرقهء از آتش بر وى زنند كه همهء جانوران بشنوند مگر جنّ و انس و هر كه بشنود بر وى لعنت كند آنگه گويند : مدانيا كه در دنيا همچنين نادان بوده‌اى . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 161 تا 162 ] إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ( 161 ) خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ( 162 ) حق تعالى چون ذكر آنها كرد كه ايشان توبه كردند و برحمت خداى رسيدند ذكر آنها كرد كه ايمان نياوردند و توبه ناكرده مردند ميگويد كه : بدرستى كه آنكسانى كه كافر شدند بسبب آنكه بمحمّد ايمان نياوردند و نعت و صفت وى بازپوشيدند و هم بدان كفر بمردند ايشان آن گروهىاند كه لعنت خداى و فرشتگان و جملهء مردمان بر ايشان است تا كه زنده بودند در لعنت خداى بودند و چون بمردند در لعنت ابد بماندند . ابو العاليه « 1 » گفت : اين روز قيامت باشد كه كافران را بدارند اوّل خداى تعالى ايشان را لعنت كند آنگه فرشتگان آنگه مؤمنان . سدى گفت : هيچ دو كس يكديگر

--> ( 1 ) - فيروز آبادى در قاموس در مادهء « ر ف ع » گفته : « رفيع كزبير ابو العالية الرياحى التابعى » و زبيدى در تاج العروس در مادهء « ع ل و » ( به عين مهمله ) گفته : « و ابو العالية الرياحى محدث » .