خداى را بسمع بدانيم « 1 » براى آنكه خداى تعالى گفت كه : من رسول را براى تعليم قرآن و احكام و شريعت فرستادم و بر بطلان قول مثبتان قياس براى آنكه اگر بقياس احكام شرعى « 2 » معلوم شدى بتعليم رسول احتياج نبودى و خداى تعالى به اين منّت ننهادى آنگه گفت : [ فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ ] ياد من كنيد بطاعت تا شما را ياد كنم بمعونت ؛ بيانش : وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا . سعيد جبير گفت : « اذكرنى بطاعتى أذكركم برحمتى » مرا بطاعت ياد كنيد تا شما را برحمت ياد كنم : بيانش : وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ . فضيل عياض گفت : مرا بطاعت و عبادت ياد كنيد تا من شما را بپاداش ثواب ياد كنم ؛ بيانش : إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ؛ اذكرونى بالتّوحيد و الايمان أذكركم بالدّرجات و الجنان ؛ بيانه : الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ * . و قيل : اذكرونى بالشّكر أذكركم بالزيادة ؛ بيانه : لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ؛ و قيل : اذكرونى فى الخلاء أذكركم فى الملاء ؛ مرا در خلوت ياد كنيد تا شما را در ملاء ياد كنم ؛ بيانش ؛ خداى تعالى در بعضى كتب اوائل گفته است : انا عند ظنّ عبدى بى فليظنّ بى ما شاء : و انا مع عبدى اذا ذكرنى فمن ذكرنى فى نفسه ذكرته فى نفسى ؛ و من ذكرنى فى ملاء ذكرته فى ملاء خير منه ، و من تقرّب الىّ شبرا تقرّبت اليه ذراعا ؛ و من تقرّب الىّ ذراعا تقرّبت اليه باعا ؛ و من أتانى مشيا أتيته هرولة ؛ فمن أتانى بقراب الارض خطيئة أتيته بمثلها مغفرة ما لم يشرك بي شيئا ، من نزديك گمان بندهء خويشم گو گمان بر به من آنچه ميخواهد و من با بندهء خودم چون مرا ياد كند پس هر كه مرا ياد كند در نفس خود من او را ياد كنم با خود ؛ و هر كه مرا ياد كند در ميان جمعى من او را ياد كنم در ميان جمعى بهتر از ايشان ، و چون به مقدار بدستى « 3 » به من نزديك شود من به مقدار ارشى بوى نزديك شوم ، و چون ارشى به من نزديك شود من به مقدار باژى « 4 » بوى نزديك شوم ، و هر كه به من آيد

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « بدانيد » . ( 2 ) - در بعضى نسخ : « شريعت » . ( 3 ) - در برهان گفته : « بدست بكسر اول و ثانى و سكون سين بىنقطه و فوقانى وجب را گويند و به عربى شبر خوانند و بفتح اول و ثانى هم درست است » . ( 4 ) - باژ بزاى فارسى بمعنى باع است .