أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
172
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
بر وى بگرديد و متوّفى شد رسول صلى اللّه عليه و آله صحابه را گفت : تولّوا اخاكم ، كار تجهيز و دفن برادرتان بسازيد ، آنگه حق تعالى زيادتى بيان را فرمود : [ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ] حق از خداى تو است و از نزديك ويست تو كه محمّدى و هيچ كس را از امّت تو نبايد كه در اين حق از جملهء شك كنندگان باشيد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 148 ] وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 148 ) و هر قومى را قبلهايست كه خداى تعالى ايشان را فرمود روى بدان قبله آوردن و ترا نيز خداى فرمود : روى به اين قبله آوردن پس چرا بر تو عيب ميكنند و ميگويند [ ما وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كانُوا عَلَيْها ] و در مصحف ابىّ است « و لكلّ قبلة فاستبقوا الخيرات » پيشى گيريد بخيرات از قبله و غير آن و پيشى گيريد بفاضلترين و نيكوترين جهات كه آن جهت قبله است چون شريفترين جهات جهت كعبه است روى بكعبه آريد در هر مقام كه باشيد و اگرچه جهات مختلف بود خداى تعالى نماز و عبادت شما را بكعبه آرد و چنان باشد كه در مسجد الحرام نماز كرده باشيد و خداى تعالى برين قادر بود كه او بر همهء چيزها تواناست و گفتهاند كه : هر كجا كه متوفّى شويد شما را بقيامت حاضر گرداند و از ائمّه عليهم السّلام روايت است كه مراد به اين اصحاب مهدى آخر زمان است كه هر كجا كه باشند خداى تعالى ايشان را بنزديك وى رساند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 149 تا 150 ] وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ( 149 ) وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلاَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ( 150 ) حق تعالى خطاب مىكند محمّد را و مراد او و امّتان ويند كه از هر شهر كه بيرون روى و هر كجا كه باشى روى خود را در نماز بسوى مسجد حرام آور بدرستى كه روى