أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

75

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

باطل را به صورت حق و نام حق با مردمان « 1 » منمائيد . اگر گويند كه چون ايشان دانستند كه محمّد حقّ است مؤمن بوده باشند جواب آنست كه دانستن تنها ايمان نبود تا تصديق با او نبود ؛ چون تصديق بيدل جحود باشد و تصديق بدل ايمان باشد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 43 ] وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ ( 43 ) حق تعالى چون ايشان را نهى كرد از آنچه در آيت مقدّم رفت درين آيت امر كرد به نماز و زكات ؛ گفت : نماز بپاى داريد و بر آن مواظبت و مداومت نمائيد و شرائط آن بجاى آريد و زكات مال بدهيد و به شرط تواضع قيام كنيد چون جهودان گفتند : ما نماز مىكنيم گفت : در نماز شما ركوع نيست ركوع كنيد با ركوع كنندگان ، و گفته‌اند كه : ركوع را تخصيص براى آن كرد كه ركوع را عظم موقع است از نماز . از امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام روايت است كه روزى پيغمبر صلى اللّه عليه و آله با جماعتى صحابه از مهاجر و انصار نشسته بودند ده مرد از جملهء احبار جهودان در آمدند و گفتند ما از تو مسائلى خواهيم پرسيد كه جز پيغمبر مرسل يا فرشتهء مقرّب نداند اگر تو جواب دهى ما بدانيم كه تو پيغمبرى از خداى ، رسول صلى اللّه عليه و آله گفت بپرسيد گفتند : يا محمّد خبر ده ما را از اين پنج نماز كه خداى تعالى ترا و امّت ترا فرموده است در شبانروزى پنج وقت اين اوقات را چه اختصاص است ؟ - رسول خداى گفت : امّا نماز پيشين بدانيد كه خداى تعالى را در ميان آسمان دنيا حلقه‌ايست كه هرگه آفتاب بدان حلقه بيرون شود هر چه در آسمان و زمين است خداى را تسبيح كنند و درهاى آسمان برگشايند و دعا در آن وقت اجابت كنند خداى تعالى خواست تا امّت من در آن وقت در آن خير شريك باشند ، و امّا نماز ديگر آنساعت است كه ابليس آدم را وسوسه كرد خداى تعالى مرا و امّت مرا فرمود در آن وقت نماز كردن رغم شيطان را و بازداشت كيد او را ، امّا نماز شام آن وقت است است كه خداى تعالى توبهء آدم را قبول كرد خداى تعالى خواست تا امّت من در آن وقت با درگاه او شوند تا ايشان را توبه باشد از گناه كرده ،

--> ( 1 ) - - با در اينجا بمعنى « به » است كه در كلمات قدما فراوان به اين معنى به كار رفته چنان كه : در نمازم خم ابروى تو با ياد آمد * حالتى رفت كه محراب بفرياد آمد