أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

76

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

و امّا نماز خفتن آن وقت نماز پيغمبران گذشته است خداى تعالى خواست تا امّت من موافق باشند ايشان را در عبادت ، و امّا نماز بامداد ؛ آفتاب كه برآيد از ميان دو سر وى « 1 » شيطان برآيد و كافران او را سجده كنند خداى تعالى خواست تا امّت من او را سجده كنند پيش از آنكه كافران شيطان را سجده كنند آن احبار گفتند : راست گفتى و هر ده ايمان آوردند . رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : انّ اوّل الفرائض بعد المعرفة باللّه الصّلوة و أوّل ما يحاسب العبد عليها الصلاة فان قبلت قبل ما سواها و إن ردّت ردّ ما سواها ، گفت : اوّل فريضهء كه بر بنده است پس از شناخت خداى تعالى نماز است و اوّل چيزى كه او را بر آن حساب كنند نماز باشد اگر نمازش قبول كنند دگر طاعتش قبول كنند و اگر نمازش ردّ كنند دگر طاعتش ردّ كنند . از انس مالك روايت است كه رسول خداى صلى اللّه عليه و آله گفت : چون بنده برخيزد و روى به نماز آرد چون گويد : اللّه اكبر ، از گناه بدر آيد چنان كه آن روز كه از مادر زاد و چون گويد : اعوذ باللّه من الشيطان الرّجيم ، خداى تعالى بهر موئى كه بر تن او باشد عبادت يك ساله بنويسد او را ، و چون فاتحة الكتاب خواند همچنان باشد كه حجّ و عمره كرده ، و چون به ركوع شود همچنان بود كه همسنگ خود زر به صدقه داده ، و چون گويد : سبحان ربّى العظيم و بحمده ، همچنان باشد كه هر كتابى كه خداى تعالى از آسمان فرستاده است خوانده است ، و چون گويد : سمع اللّه لمن حمده ، خداى تعالى برحمت درو نگرد ، و چون به سجده شود خداى تعالى بعدد هر شيطانى و جنّى حسنه‌ايش بنويسد ، و چون گويد : سبحان ربّى الاعلى و بحمده ، همچنان باشد كه بهر حرفى بندهء آزاد كرده باشد ، و چون بتشهّد بنشيند خداى تعالى ثواب صابرانش بدهد ، و چون سلام باز دهد خداى تعالى درهاى بهشت را بر او بگشايد و گويد : بندهء من بهر درى كه خواهى در شو . عبد الله عمر گفت كه : از رسول صلى اللّه عليه و آله شنيدم كه : چون مرد در نماز ايستد و تكبير افتتاح بگويد جملهء گناهان او بيايد و بر سر و دوش او بايستد چنان كه

--> ( 1 ) - سرو بضم سين و راء بمعنى شاخ است .