حبيش بن ابراهيم تفليسى

پيشگفتار و مقدمه 26

وجوه قرآن ( فارسى )

4 - حذف « هاء غير ملفوظ » هنگام جمع بستن با « ها » مانند « سرمايها » بجاى « سرمايه‌ها » ص 118 س 3 و « پارها » بجاى « پاره‌ها » ص 121 س 19 و « بهانها » بجاى « بهانه‌ها » ص 129 س 15 اين شيوه در غير موارد اشتباه خللى به مقصود وارد نمىسازد ولى در جمع « نامه » و « جامه » اگر « نامها » و « جامها » آورده شود با « نام » و « جام » اشتباه مىگردد و قدما نسبت به اين دو مورد تفصيلى قائل نمىشدند و در همهء مواردها را حذف مىكردند . 5 - حذف همزه از آخر جمعهاى مكسّر مانند سورة الشعرا ، سورة الانبيا بجاى « الشعراء » و « الانبياء » و همچنين « شركاى » بجاى « شركائى » ؛ در فارسى اين‌گونه حذف معمول و متداول است مانند : در عقل واجب است يكى كلّى * اين نفس‌هاى خرده اجزا را « 1 » 6 - حذف « ها » از آخر كلمه به جهت تخفيف مانند : « گوا » بجاى « گواه » ص 309 س 5 ؛ نظير اين حذف در فارسى معمول است و « گيا » بجاى « گياه » و « پادشا » بجاى « پادشاه » به كار برده شده است خاقانى گويد : نيست اقليم سخن را بهتر از من پادشاه * در جهان ملك سخن رانى مسلّم شد مرا « 2 »

--> ( 1 ) - ديوان ناصر خسرو ، ص 17 ( 2 ) - ديوان خاقانى ، ص 18