حبيش بن ابراهيم تفليسى
پيشگفتار و مقدمه 24
وجوه قرآن ( فارسى )
« غريب القرآن » و « اعراب القرآن » ديده شده است و علّت آنست كه او در اين كتاب در تفسير كلمات جهات مختلف را مورد بحث قرار داده مثلا دربارهء لغات مىگويد : « مجازه كذا » « تفسيره كذا » « معناه كذا » « غريبه كذا » « تقديره كذا » « تاويله كذا » و همچنين . همين امر موجب اشتباه كسانى شده كه كتاب « مجاز القرآن » را از كتب بلاغت مىدانند نه تفسير ، بعلّت آنكه « مجاز » يكى از مباحث علوم بلاغت است و بايد اين امر در نظر گرفته شود كه مجاز در نزد ابو عبيده طرق مختلف تعبيرات قرآنى است و اين معنى اعم است از مجازى كه علماى بلاغت مورد بحث قرار دادهاند . برخى از دانشمندان در ضمن بيان معانى لغات قرآن اشاره مى كردند باينكه آن معنى در كدام لهجه از لهجات عرب شايع بوده است چنان كه اسماعيل بن عمرو المقرى متوفى 429 كتاب « اللغات فى القرآن » خود را در اين باب تأليف كرده است « 1 » . استطرادا للباب بايد گفت بحث و جستجو در لغات قرآن موجب شد كه دربارهء الفاظ و مفردات احاديث نبوى هم تحقيق به عمل آيد و دانشمندان كتابهايى دربارهء لغات احاديث نيز تأليف كردند كه مىتوان از ميان آن كتب كتاب « الفائق فى غريب الحديث » علّامه جار اللّه محمود ابن عمر زمخشرى متوفى 538 را نام برد « 2 » .
--> ( 1 ) - چاپ قاهره 1364 هجرى قمرى . ( 2 ) - چاپ قاهره 1365 هجرى قمرى .