برهان الدين محقق ترمدى
124
معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )
نهايهء ابن اثير ، طبع مصر ، ج 1 ، ص 131 جامع صغير ، طبع مصر ( دار العربيّة الكبرى ) ج 1 ، ص 103 سفينة البحار ، طبع نجف ، ج 1 ، ص 132 . ( 63 ) - ، س 9 ، عصيده : نوعى از حلواست و از شرح قاموس ( تاج العروس ) و لسان العرب و تعريف جوهرى در صحاح مستفاد مىشود كه شبيه بوده است بدانچه ما امروز برشتوك مىناميم و آن آرد گندم است كه در روغن بو مىدهند و سرخ مىكنند با كمى شكر و تخم گشنيز و اين نزديك مىشود با آنچه در تعريف عصيده گفتهاند : « دقيق يلتّ بالسّمن و يطبخ » و از كتاب الطّبيخ چنان برمىآيد كه حلوايى بوده است مركّب از آرد گندم و برنج كه با روغن كنجد يا روغن حيوانى مىپختهاند و زيره و مغز جوز و پسته كوفته بدان آميخته و عسل و يا شربت قند بر روى آن مىريختهاند و پارسى آن « بتابه » است و به عربى « كبولاء » هم گفتهاند و چنان كه مىبينيد اين كلمه « عصيده » در متن مناسبت ندارد زيرا عصيده را از درخت نمىگيرند و شايد در اصل « عضيد » بضاد معجمه بوده است يعنى آنچه از درخت جدا كنند يا « عصير » به راء مهمله بوده است يعنى افشره . مراجع و اسناد : لسان العرب ، تاج العروس ، منتهى الارب ، صراح اللغه ، محيط المحيط در ذيل : عصد . بحر الجواهر ، طبع هند ، در ذيل عصيده ، الطّبيخ ، طبع موصل ، ص 82 نهايهء ابن اثير ، طبع مصر ، ج 3 ، ص 101 . ( 64 ) ص 24 ، س 7 ، اولياء اللّه لا يموتون : بعضى آن را حديث پنداشتهاند . احاديث مثنوى ، انتشارات دانشگاه طهران ، ص 104 .